NI 33 NI : SILA TAKTAK I CIHTE’ GAMTATZIA(Ngimna’ Tasawn Nuntakna -Laibu)

Date:

NI SAWMTHUM-LE-THUM NI

 

SILA TAKTAK I CIHTE’ GAMTATZIA

 

Mi thupi a suak nuam mi peuhmah

naseem sila a suahloh uh phamawh hi.

Marka 10:43​​ (Msg)

 

Amau sepna tungtawnin amau kua hi,

cih nagen thei ding uhhi.

Matthai 7:16​​ (CEV)

 

Mi’ na sepsakna tawh Pasian’ na i seemkhia hi.​​ 

Leitung mite in mi thupi cih pen vangliatna​​ (power), hauhna​​ (possessions), minthanna​​ (prestige), leh za liatna​​ (position), cihte tawh tehkakin seh uhhi. Midangte a sawl thei, thu a piathei dinmun ah na om leh mi thupi na hita hi. Tu hun, kei a masa​​ (me-first)​​ cih lungsim puakzia tawh ei aading bek a kisep hun​​ (self-serving culture)​​ sungah naseem sila bangin gamtat ding pen kitam-ut khollo hi.​​ 

 

Ahih hangin Topa Jesuh in mi thupi hihna pen min le za​​ (status)​​ tawh teh lo-in mi’ na sepsakna​​ (service)​​ tawh na tehzaw hi. Pasian in na thupitna pen mi bangzah in nang’ na hong sepsak cih tawh en lo-in mi bangzah’ na nang’n sepsak cih tawh khensatzaw hi. Hih pen leitung mite’ pom mi thupi hihna tawh kikeelki lua ahihman​​ in tua thu i tel zokei a, zat​​ kisinna zong i nei kei hi. Nungzuipite zong panmun thupipen aading kua kilawm kituak ding cihthu na kinial ngei uhhi. Kum 2000 a sawt khit, tu hun dongin Khristian makaite in zong pawlpi sung leh Pasian’ na sepkhiatna phual tuamtuam sungah panmun thupi ngah nadingin lampi tuamtuam tawh hanciam lai uhhi.​​ 

 

Makaihna tawh kisai laibu tul tampi kigelh khinzo a, sila hihna thu a gen laibu tawm hi. Mi khempeuh a makai ding ut uh a, sila ding utlo uhhi. Galkap nautang sangin galkap mangpi i utzaw hi. Khristiante nangawn zong​​ sila limpua makai​​ (servant-leaders)​​ ciang bel ut saam uh a, sila takpi bel utlo uhhi. Ahi zongin Topa Jesuh tawh kisun cih pen sila hihna hi. Amah le amah zong tua bangin kilo pah hi.​​ 

 

Pasian’ nasepna aading nang hong kisuihzia, na melpuakzia thei kawm mahin sila lungtang naneih ding zong thupikan lai hi. Pasian in nang, mi’ na a sepsak​​ (service)​​ dinga hong suih hi a, angsung bulphuh​​ (self-centeredness)​​ dinga hong suih ahihlohlam ciamteh in. Sila lungtang naneih keileh nang’ angsung hamphat nadingin na melpuakzia zatnopna lungsim hongdawk ding hi. Midangte’ kitangsapnate huhding vai ah napen theih nading paulap zonna-in zong na zangnuam khathei ding hi.​​ 

 

Khatveivei Pasian in i lungtang hong sittelna-in ei’ melpuakzia ahilo namte ah naseem dingin hongsawl thei hi. Mi khat, hawkguam sunga tuk namuh leh​​ “Ah...kei’n hehpihna leh kihuhna lamsang khuttawi ngah kei veng aw”​​ ci lo-in a huhpah dingin Pasian in hong lam-en hi. Talen na neihloh nasep khat ahi zongin tua laitak na kiimpaam ah talen neidang a om keileh nangmahmah in na seploh a phamawh hun omthei ding hi. Na nasep bulpi​​ (primary ministry)​​ pen nang’ melpuakzia in a huamna sungteng hi ding a, na nasep nungthuap​​ (secondary ministry)​​ ahihleh nang’ sep ding a kisapna munmun hi ding hi.​​ 

 

Na melpuakzia in na nasepna pholak ding a, ahi zongin na sila​​ lungtang in na picinna pholak ding hi. Thu kikupna khatpeuh a man ciangin niinneng tawm dingin leh tutphah seng dingin na khawlsuak nading thu ah talen a tuam vilvel kisam lo hi. A kuamah peuh sila hi thei hi. A kisam pen lungsim puakzia hizaw hi.​​ 

 

Sila hi ngeilo pi-in pawlpi sungah khantawn Pasian’ naseem ahi zong om thei hi, om lua hi. A thupi-ah nang’n sila lungtang na neih kul hi. Sila lungtang na neih le neihloh bangci theihthei ding na hihiam? Jesuh in,​​ “Amau sepna tungtawnin amau kua hi, cih nagen thei ding uhhi”1​​ ci hi.​​ 

 

Sila taktakte pen a seemkhia dingin kiphalsa-in om uhhi.​​ Silate in mi a huhtheih ding hun uh pen nasep vai tuamtuam behlapna tawh tawmtuamsak lo uhhi. A kisap hunhunin a diangkhia theipah lian ahihding uh utzaw uhhi. Sila cihpen galkapte dan mahin nasepna aading a kigingsa ahihdet ding uh kisam hi:​​ “Thukin nasepna sunga naseem galkap peuhmah amah a ukpa a lungkimsak nadingin nisim nuntakna vai tuamtuamte tawh kisawhkha lo-in om hi”2​​ Nang lampan a lemciang bekin sepsak hi lecin nangpen sila taktak na hikei hi. Sila taktakte in amau lampan a haksat hun nangawnin a kitangsam penmah seem uhhi.​​ 

 

Nang ee leh, Pasian aadingin banghun ci lo-in na awngthei hiam? Na geelsa vaiteng hong sukpoisak ciangin heh tuanlo-in na om hiam? Sila khat nahihman​​ in bang mun, bang hun, ah sepkhiatna neiding cih nang’ teeltheih hilo hi. Sila cih ciangin nang’​​ hun geelna nang’ khutsung ah om loin kisam a sak hunhunin Pasian hong kallut​​ (interrupt)​​ dingin phalna hi.​​ 

 

Pasian’ sila khat nahihlam zingsang ni thak kipat hun simin kiphawk lecin na hun geelna zong Pasian’ hong deihsak dandan hong hiding ahihman​​ in amah hong kallutnate in hong lungzingsak lualo pah ding hi. Silate in kallutnate pen Pasian’ piak nasepin ngaihsun uh a, sepkhiat theih nading hamphatna a ngahna uh hangin lungdam uhhi.​​ 

 

Sila taktakte in mi’ kitangsapnate kinbawl uhhi.​​ Sila taktakte in midangte ahuhtheih nading lampi vil gige den uhhi. A kitangsam khat a muh uh ciangin Lai Siangtho hong thupiak mahbangin a dipsak dingin kithawipah uhhi:​​ “Hunpha (opportunity) i ngah simsimin mi khempeuh aading, leh a diakdiakin upna sunga innkuanpihte aading, na-hoih i sep ding kisam hi.”3​​ Pasian in na mai-ah kitangsapna a nei mi khat hongkoih leh tuapen sila hihna ah na khangliat theih nading hunpha hong piakna hi. Pawlpi innkuan sunga mite’ kitangsapnate​​ “sep ding teng”​​ ci-a na gualhna sungah a taw-dokpen​​ a koihding hilo-in kinbawl masak dingin Pasian in honggen ahihlam ciamteh in.​​ 

 

Phawkkhakna leh hihpahna i neihloh manin mi’ na i sepsak ding tamveipi i pelhkha hi. Mi’ na sepsak nading hunpha lianpite pen sauvei omkip lo uhhi. Manlang takin hong khengpak uh a, khatveivei hong dawkkik ngei nawnlo uhhi. Tua mipa minu’ na nasepsak theih ding hunpha nangah pen khatvei bek zong hithei ding ahihman​​ in a hoihpenin zang semsem in.​​ “Na vengte a huh thei ding na hih nakleh zingciang dong hong ngak nadingun gen ngeikei in.”4​​ 

 

John Wesley pen Pasian’ sila lamdang khat hi. Ama dinpih thuciin​​ (motto)​​ pen​​ “Na hihtheih na-hoih khempeuh, na hihtheihzah mi khempeuh tungah, na hihtheihna lampi khempeuh tawh, na hihtheih nam khempeuh zangin, na hihtheihna mun khempeuh leh na hihtheih hun khempeuh ah na hihtheih laiteng hih in”​​ cih hi. Thupitna i cihpen tu-a hi. Midangte’ sep noploh vai neute zongin sepna tawh na kipanthei hi. Tua vai neute, vai lianpi ahi danin seem in. Pasian in hong encik gige ahih man hi.​​ 

 

Sila taktakte in a neih peuhpeuh uh tawh a hoihpenin seem uhhi.​​ Silate in paulap, sottoh, cih bang nei lo uh a, thu-omzia a hoihzawk ding hunzong ngaklo uhhi. Silate in​​ “Tu sung, ni khatni peuh teh”​​ ahihkeileh​​ “A hun a kituah teh”​​ ci ngeilo uhhi.​​ Sep ding a kisam a om peuh seempah uhhi. Lai Siangtho in,​​ “Thu-omzia cingtaak khat nangak leh cikmah hunin nasep nazo ngeikei ding hi”5​​ ci hi. Pasian in na neih peuhpeuh tawh na omomna mun ah na septheih pen a seem dingin hong lam-en hi. Sepkhiatna ahih nakleh a cingtaakpha lo khat nangawn, ngimna cingtaak kiseemlo khat sangin kimangzaw hi.​​ 

 

Mi tampite, a sepkhiat lohna uh a hangte lakah khatpen a seemkhia dingin siam tattak zolo kisa uh ahih man hi. Amaute in Pasian’ naseem dingte cihpen mi cingtaakte hi ding hi, ci-a kigen zuau-thu umkha uhhi. Pawlpi pawlkhatte in​​ “hoihpenna”​​ kici milim khat bawlna tawh tua thumaanlo thu phungvuh uh a, tua in talen tawmkhat bek a neite maingal takin a kihel ding uh khaktan hi.​​ 

 

“A hoihpenin a kiseptheih kei ding leh seem vetdah ni”​​ cih thugenna naza ngeikha ding hi. Taktakin Jesuh in tua bangin gen ngeilo hi. A thumaan thu ah, nasep khat i kipatcil simin i sep khempeuh phial pen hoih sinsen khollozaw a, tua mah pen i kisinna hipah hi. Saddleback Pawlpi sungah​​ “a hoihkhop”​​ thukhun​​ (“good enough” principle)​​ khat zat-kisinna kanei uhhi. Pasian lampanin a zatding leh a thupha piakding pen a cingtaak ahih teekteek ding kullo hi. Mi gina tawmkhatte’ makaih pawlpi cingtaak khat hihding sangin mi mawkmawk tul tampite hong kihela,​​ a sepkhopna pawlpi ahih ding ka utzaw uhhi.​​ 

 

Sila taktakte in vai khempeuh, lungsim piakzah a kibangin seem uhhi.​​ Bangbang a seem uh zongin silate in​​ “a lungsim khempeuh uh tawh seem uhhi.”6​​ Vai bangzahin zai cih thupi masa lo a, sep ding kulmaw kullo, cih thupisakzaw uhhi.​​ 

 

Pumpi mahmah tawh huhna a pia dingin a kilawmlo zah dongin a thupi mahmah dinmun natun hun cihbang om ngeilo ding hi. Na dinmun a thupi mahmah zongin Pasian in hong pengsak tuanlo ding hi. Hih pen na gamtatzia a kici sungah a thupi mahmah khat hi. Lai Siangtho in,​​ “Mi’ kisapna a huh nawnlo ding zahin a thupi lua na kisakkhak uhleh no le no a kikhem na hi uhhi. No pen bangmah na hikei uhhi”7​​ ci hi. Khrih tawh kisutna ah i khangliatna pen tu-a dan nam sepkhiatna neunote tungtawn hizaw hi.​​ 

 

Mi’ utloh ding pumpi tawh nasepna namte ah Topa Jesuh sepsiam mahmah hi. Gentehna-in mi’ khe silsakna, naupangte huhna, zing-an bawlna, vun natna a neite aading sepsakna, cihte hi. Mi’ na a sepsak dinga hong pai ahihmah bangin ama nuai-ah bangmah om nawnlo hi. A niampen dinmun hong tuh hi. Tua pen mi thupi hi napi-a a sep hilo-in​​ mi thupi ahih manin a sep hi a, eite zong ama khekhap a zui dingin hong lam-en hi.8​​ 

 

Vai neunote in lungsim thupitna lakkhia thei mahmah hi. Tembaw kisiat nungah mi khempeuh’ khualum nadingin Paul in sing tomin meiphual a cih mah bangin mi’n sep dinga a ngaihsut khakloh nasep neunote sepkhiatna ah na sila lungsim kilangkhia hi.9 Midangte’ gimzah mahin Paul zong gimin tawl mahmah hi taleh mi khempeuh’ kitangsap na khat amah’n seemkhia hi. Sila lungsim na paai nakleh nang’ sep dinga a niamlua nasep cih bang omlo hi.​​ 

 

Hamphatna lianpipite zong vai neunote danin melseelin hongpai thei mahmah uhhi. Vai thupite cih pen khankhat sunga i tuahkhak vai neunote tungah kinga hi. Pasian aading vai lianpite sepding sawm masa kei in. Vai lianpi ahi khollo nasepte seem phot lecin Pasian in na sep dinga hong deihsak nasep khatpeuh hongpia ding hi. Vai thupi mahmahte nasawm ma-in vai mawkmawkte sepsawm masa in.10​​ 

 

Pasian aading vai neunote sep ding sangin Pasian aading vai lianpite sep ding a ut mi tamzaw dending hi. Makai khat hih nading kidemna ah mi kiphu keei a, ahi zongin sila hih ding a ut mite kiangah mun tampi awngden hi.Khatveivei thunei mite aadingin na septoh hun omding a, khatveivei teh kitangsapna a nei mite aadingin na sepsuk hun omding hi. Bangbang ahi zongin a kitangsam khatpeuh sep ding na ut ciangin sila lungsim a khantoto na hihi.​​ 

 

Sila taktakte pen amau nasepna uh-ah citakin muanhuai uhhi.​​ Silate in anasep vai uh zosiang uhhi. Vaipuak tangtun uhhi. A kamciam bangun seem uhhi. A kipumpiakna uh cingtaaksak uhhi. Nasep zosiang lopi-in laklawh nusiat lo uh a, a lungkiat ciangun dinkhawl ziaulo uhhi. Amau pen citak uh a, vai khempeuh ah muantaak uhhi.​​ 

 

Cihtakna cih pen a kitam neihlo ci-hoihna​​ (quality)​​ khat hiden hi. Lungsim kipumpiak cih a khiatna a theilo mi tampi om hi. Ki-apna bawl ziauziau thei uh a, ahi zongin a hang thupi khollo khatpeuh hangin nungkik ziauziau thei uhhi. Naseem dinga kipiakhia a kici mite, a na kiginkholhloh manin ahihkeileh zaksakna omkhol lopi-in hong dawk vetlo uh manin pawlpite leh kipawlna tuamtuamte ah nipi kal simin ahi thei bangin a kalsuan hun uh tamvei mahmah hi.​​ 

 

 Midangte’ muan dingin na om hiam? Na tangtunsak ding kamciam khatpeuh, na cinsak ding kiciamna khatpeuh, na thupi ngaihsut ding kipumpiakna khatpeuh, na nei kha​​ hiam? Hih pen kisittelna khat hi. Pasian in na cihtakna hong sittel hi. Sittelna na khenzawh leh Pasian’ sila citak a kici pawl ah a kihel na hihi: Abraham, Moses, Samuel, David, Daniel, Timoti, Paul, cihte a vekpi-un Pasian’ sila citakte kici hi. Bek thamlo, Pasian in na cihtakna hangin tawntung hun​​ (eternity)​​ sungah thaman hongpia dingin hong kamkhap khin hi. Ni khatni ciangin Pasian in nang kiangah,​​ “A hoih, a citak ka silapa ka silanu aw, pha hi. Hih vai neuno na sepna ah citak na hih manin tu-in vaipuak tampi kong piakbeh ding hi. Hong pai in, gualnuamkhawm ni”12​​ hong ci hileh bangzahin nuam ding cih lungngai in.​​ 

 

Thu khat kalhelh pak lehang, sila citakte in pensen​​ (pension)​​ la ngeilo uhhi. A nuntak laitengun cihtakna tawh naseem uhhi. Na leitung nasepna pan pensen na la thei ding a, ahi zongin Pasian aading nasepna ah cikmah hunin pensen na la ngeikei ding hi.​​ 

 

Sila taktakte in minthanna masak lo uhhi.​​ Silate in amau le amau kitangko lo, kikinbawl lo uhhi. Mi’ lungsim ngah nading leh lawhcin nadingin gamta lo uh a, tua sangin​​ “khat le khat na kisepsak nadingin kiniamkhiatna, puan bangin silh”13​​ uhhi. A sepkhiatna uh a kipahtawi ciangin kiniamkhiatna tawh saang lel uh a, ahi zongin a kigensiat leh zong a nasep uh khawl tuanlo uhhi.​​ 

 

Kha mivai​​ (spiritual)​​ mahmah tawh kibang hi napi, a taktakin a tungtham kineihna, mi’ theih ding utna tawh kiseem nasepna, namkhat om ahihlam Paul in hong lakkhia hi. Kha mi mahmah hong kisak nadingin mi’ muhna ah sepkhiatna ahihman​​ in tua pen amah’n mittang nasepna​​ (eyeservice)14​​ ci-in minvawh hi. Tua pen Farisai mite’ bawl mawhna nam hi. Midang a huhnate uh, a piakkhiatnate uh banah a thungetnate uh nangawn pen mi’ mai-ah a etlawm dingin a sep uh ahihi. Tua bang lungsim puakzia Jesuh in deihlo ahihman​​ in,​​ “Na-hoih na sep uh ciangin a kilang dingin hih kei un. Na hih uhleh vantunga na Pa uh kiangpan thaman na ngah kei ding uhhi”15​​ ci-in hong phawng hi.​​ 

 

Ei le ei kisangkhanna leh sila hihna cihte nih kigawmkhawm theilo hi. Sila taktakte in midangte’ pahtaakna leh pahtawina ngah nadingin seem lo uhhi.​​ “Mite’ lungkim nadinga a seemseem lai ka hihleh Khrih’ sila ka hikei ding hi”16​​ ci-in Paul in a gen mah bangin amaute pen hong Encikpa khat aadingin nungta uhhi.

 

Sila taktakte, mipi mai-ah na tammuh kei ding hi. Amau, ahihtheih laiteng mipi mai peel uh a, a kiukhat ah sepding a om bangbang dai takin seem uhhi. Etsakna lim a hoihpen ah Josef hi. Josef in mite’ theih ding leh thupibawl ding hanciam lo-in a masa-in​​ Potifar kiangah, tua ciangin thongukpa kiangah, tua ciangin Faro Kumpipa’ mohbawlpa leh zuciampa kiangah, cih bangin mite’ na a banbanin sepsak a, a tawpna ah tua lungsim puakzia Pasian in thupha pia hi. Faro in panmun sangpen ah a koihtoh hun ciangin zong sila lungtang mah vomsuak a, mi kianga sum tawh amah a zuakngei a sanggamte tung nangawn ah lungsim hoih nei hi.​​ 

 

A dahhuai thu khat ah, tuni-a makai tampi takte sila dinmun tawh kipan napi uhin kiliatsakna tawh khup uhhi. Mipi mai, meitaang kikapna​​ (spotlight)​​ mun-a omding pen nuamsa uhin zongsang uh a, meitaang tawh hong kikapkap leh i mitmang thei cih mangngilhkha uhhi.​​ 

 

Mun tangtoina, a kilanglo mun khat ah naseemin na om laitak hong kithei lo, hong kiphawkkha lo, cih lungsim zong na neikhathei ding hi. Na ngai in: Pasian in tu-a na omna mun ah ngimna khattawh hong koih hizaw hi. Amah’n na lu tunga samzang teng a phazah simkhin a, na omna laiiptung​​ (address)​​ zong thei hi. Mun dang ah hongkoih masiahsiah na omna mun ah naomsuak ding mah hoihpen hi. Mun dang khatpeuh ah na omding a deih leh hongtheisak ding hi. Na nasepna pen Pasian’ kumpigam aadingin na-in kimang mahmah hi.​​ “Hih leitung ah Khrih...hong kilatkik ciangin nangmah -- nang taktak, a minthang nang -- zong na kilang ding hi. Tu tadihin a kilanglo mun tawh lungkim phot in.”17​​ 

 

America gam ah mi minthangte’ thu le la kiciaptehna innpi​​ (Hall of Fame)​​ 750 val leh mi thupite’ thu kigelhna laibu​​ (Who’s Who)​​ 450 val om a, ahi zongin tua munte ah sila taktakte’ thu na mukei ding hi. Sila taktakte in thupitna leh kimanna, hih thunih a kilamdanna thei uh ahih manin amau aadingin minsiat minphat cihpen phamawh vetlo hi. Na pumpi tungah, thupi mahmah saam napi-in omkei taleh zong na nuntak theih veve ding, pumtung na tampi nanei hi. Khenkhiat theih ahilo, a omloh a phamawh, pen na sunga a kimulo sung le laiteng hizaw hi. Khrih Pumpi sungah zong tuadan mah hi. Sepkhiatna thupipen, kimangpen, i cihte pen a kimulo sepkhiatnate hi thei gige hi.18​​ 

 

Vantung ah Pasian in ama sila a kilanglopen teng leh mi’ theihlohpen teng pawlkhat -- leitung ah i om lai-in a min zong i zak ngeilohte -- tungah mipi’ muhin thaman pia ding hi. Tuate pen: lungsim cinglo naupang a na pantahte, zun le eek a nawnzo nawnlo teeksia khangham a na sawpsiangte, AIDS natna nei mi a khoi a donte, leh mite’ phawkkhakloh nasep nam tampi a na seemte, hi ding hi.

 

Hih thu phawk kawmin na nasepna hong kitheihpihlo na sak ciangin lungkia kei in. Pasian’ na mah seem suaksuak in.​​ “Topa aading na sep peuhmah, hun leh thatang mawkbeina hilo ding cih theician kawmin ama na sepna ah nang le nang kipumpiak in.”19​​ Sepkhiatna a neupen zong Pasian in mu a, thaman hong pia ding hi. Topa Jesuh’ hong gen thute ciamteh in:​​ “Note in kei’ taangmite bangin naupangno khat tungah tui hai khat nasuah uhleh tua nangawn thaman hong kipia ding hi.”20​​ 

 

 

 

SAWMTHUM-LE-THUMNI

KA NGIMNA TAWH KIPAWL LUNGNGAIHNA

 

Lungngaih Ding Thu:​​ Mi’ na sepsakna tawh Pasian’ na ka seemkhia hi.​​ 

 

Phawk Ding Khawkneu:​​ “Ka nungzuite a neupen khat tungah tuisik hai khat na suah leh tua nangawn thaman na ngah ding hi”​​ Matthai 10:42​​ (NLT)​​ 

 

Ngaihsut Ding Thudotna:​​ Sila taktak hihna limpuak gukte lakah bang pen in kei tungah tona hong piapen ahi hiam?

 

 

Source:

Laibu Min :​​ Ngimna' Tawsawn Nuntakna​​ (The Purpose-Driven Life)

Laigelh :  Rick Warren

Lailet :​​ PLMangno (Power Translation Service)​​ raymang@gmail.com

Laibu bawl kum :​​ 2006

 

Laisim Mimalkim tungah Zotna :

Hih laibu pen ni 40 sung sim ding ahih manin nikhat in khatta(nikhat aita)​​ Laibu Saal website​​ (www.zomielibrary.com)​​ pan hong suah toto ding hi ung…

 

Hih laibu, abu ngiatin a deihte’n Lailet, laibu bawl​​ Sia PLMangno' email :​​ raymang@gmail.com​​ ah kidawp thei hi.

 

Share post:

spot_imgspot_img

Popular

More like this
Related