NI SAWMTHUM NI
PASIAN’ NA A SEEM DINGIN HONG KISUI
Na khutte tawh kei nong sui a, kei nong bawl hi.
Job 10:8 (NIV)
Kei aadinga ka suihsa mite in ka minphatnate tangko ding uhhi.
Isaiah 43:21 (NJB)
Pasian’ na a seem dingin nang hong kisui hi.
Pasian in hih leitunga om piansak nate khempeuh khutsiamna namtuam khat tawh bawltuah hi. Ganhing pawlkhatte tai thei uh a, pawlkhatte zuan thei-in pawlkhat in tuipek uh a, pawlkhat in kua to-in pawlkhatte leeng uhhi. Tuate khatciat in Pasian’ suihna dandan tawh kizui-in amau aituam panmun tek nei uhhi. Mihingte tawh kisai-in zong tuadan mah hi. Nasep tuamtuam a seem dingin eite khatciat a namtuam tekin hong kigeel (designed), ahihkeileh “hong kisui” (shaped) hi.
Inn golpi a thak khat a kilam ding ciangin a geel mipilte in, “Inn lamna a hang bang hiam? Kibangci zat ding hiam?” cih thute ngaihsun masa uhhi. Zatsawmna tungtawnin inn a lamzia ding kigeel hi. Pasian in nang hong piansak ma-in leitung ah nang aadinga hong deihsak na panmun ding khensat masa hi. Ama na bangci sep ding ci-a hong deihsakna thu, kiciansak phot hi. Pasian’ na sepkhiatna nam khat aadingin hong kibawl ahih manin nang pen tu-a na hih banga ahi na hihi.
Lai Siangtho in, “Eite Pasian’ khutsiamna ma i hi a,...Khrih Jesuh sunga hong kipiangsak ahihi”1 ci hi. Manglai kammal poem (kamlawh la) cih pen “khutsiamna” ci-a kiletkhia Greek kammal pan hong pai hi. Nang pen Pasian’ khutsiamna tawh hong kibawl khat na hihi. Van tampi gual deudau-a, a lomlom-a kibawlna lakah a kihel na hikei hi. Teh teekteek-a hong kibawl, nam khat ah mal khat bek a om, bawl masak a hoihpen, na hihi.
Pasian’ na, a namtuam vilvel khatin na sep theih nadingin Pasian in geel ngiatin hong sui-in hong bawl hi. Nang napian nadingin ci le gui (DNA) limtakin hong gawmsak hi. A neensi dongin limtak hong kigawmkhawm ahihna thu hangin David in hih bangin Pasian’ min phat hi: “Nangmah in ka pumpi sunga om, a kihel bilbialte khempeuh na bawl a, ka nu’ naubu sungah kei nong khuituah hi. Hi zahin lamdang takin a kigawmtuah dingin nong bawl manin nang tungah ka lungdam hi. Na khupsiamna lamdang mahmah hi.”2 Ethel Waters in a gen mah bangin, “Pasian in vanlui vansia bawl lo hi.”
Pasian in na suah ma-in hongsui khin hi bek lo-in hong suihna tawh kituak dingin na nisim nuntakzia ding zong na geelkhin hi. David in a kizomin, “Ka nuntakna hun le ni khempeuh na laibu sungah kiciamteh hi. Ni khat nangawn a khen ma-in hun khatta khempeuh kiseh khin hi”3 ci lai hi. Na nuntakna sunga a piang khempeuh a thupilo omlo cihnopna hi. Midangte tunga na sepkhiatna aading leh Pasian tunga na sepsakna aading nang hongpuah nadingin Pasian in tuate khempeuh zang hi.
Pasian in na khat zong mawkzat ngeilo hi. Ama minthanna aading zatsawm lopi-in na hihtheihnate, na lunglutnate, na talente (talents), na khuttawi siamnate, na sungpua melpuakziate, na sinkhak thute, hong pialo ding hi. Hih thute khentelna leh theihtelna panin na nuntakna aadinga Pasian’ hong deihsak thu na mukhia ding hi.
Lai Siangtho in nangpen “lamdang takin a kigawmtuah” hong ci hi. Nangpen thu le la nam tampi kigawmkhawm khat na hihi. Hih thute lakah thu nga na ciapteh theih nadingin kammal theih-ol khat ka naphuan a, tua pen SHAPE (melpuakzia) hi. Hih khenpi sung leh mai-a khenpi sungah hih thu ngate i kikum ding a, a kizomin na melpuak muhkhiatzia ding leh na zatkhiatzia ding konggen ding hi.
NA SEPKHIATNA AADING PASIAN IN NANG HONG SUIHZIA
Pasian in sep ding nasep khatpeuh hong piak simin tua nasep i tangtutzawh nadingin vanzat i kisap teng zong hongpia pah hi. Tua hihtheihna teng kigawmkhawm pen na SHAPE (melpuakzia) kici hi:
Spritual gifts (Kha khuttawite)
Heart (lungsim)
Abilities (hihtheih nate)
Personality (sungpua melpuakzia)
Experience (sinkhak thu)
MELPUAKZIA: NA KHA KHUTTAWITE PHALHKHIATNA
Pasian in ama na sepkhiatna ah zat dingin thu-um mi khempeuh Kha Siangtho siamnate hong pia hi.4 Tuate pen Pasian in ama na a seem dingte aadinga, a vangliatna a guat hihtheihnate hi a, thu-um mite tung bekah kipia hi. Lai Siangtho in, “Kha Siangtho a neilo mi peuhmah in Pasian’ Kha pana hong pai khuttawi siamnate ngah theilo uhhi”5 ci hi.
Kha Siangtho siamnate na thalawh theikei a, zong a ngah dingin na kilawm kei hi. Tua hangin zong khuttawi (letsong - gifts) kici hi. Tuate pen nang tunga Pasian’ hong hehpihna lahkhiatna khat hi. “Khrih in citna tawh ama khuttawite eite tungah hong hawmkhia hi.”6 Bang khuttawi nam teng deih, ci-in zong na teel theikei hi; tua pen Pasian’ hong piak dandan hi. Paul in, “Hih siamna khuttawite hong hawmkhia pen khat bek ahi Kha Siangtho hi. Mi khatciat in bang khuttawi ngahhuai cih thu amah bek in khensat hi”7 ci hi.
Pasian in namkimna (variety) hoih sa-in eite a namtuam tek hong hisak nuam ahih manin vekpi tungah khuttawi nam khat a kibangin hongpia lo hi. Tua danin, mi khatciat tungah zong khuttawi khempeuh pia tuanlo hi. A vekpi-in ngah hi lecin midangte tawh kithuah kul nawnlo ding a, tua in Pasian’ ngimnate lakah khat ahi eite khat le khat ki-it in khat le khat tungah kingam ding cih tawh hong kipelhsak ding hi.
Na Kha siamna khuttawite nang’ aituam phattuam nadinga hong kipia hilo-in midangte’ phattuam nadinga hong kipia hi a, midangte zong nang’ phattuam nadingin khuttawite a kipia ahihi. Lai Siangtho in, “Pawlpi bup i huh theihna a zawi dingin eite khatciat Kha siamna khuttawi khatta hong kipia hi”9 ci hi. Eite khat le khat i kipanpih theih nadingin Pasian in tu a danin nageel hi. I khuttawite i zatkhop ciangin i vekin phattuamna i ngah hi. Midangte in a khuttawite uh hong zatloh uh ciangin khem a thuak na hi a, nang’ khuttawite na zatloh ciangin zong amau, khem a thuak uh ahihi. I khuttawite a zongkhia ding leh a khangsak dingin thu hong kipiakna zong tu-a thu hang hi. Na Kha siamna khuttawite hun la-in na zongkhia khin hiam? A kihonglo khuttawi a mawknapi hi.
Khuttawi siamna tawh kisai thutak guipite i mangngilh ciangin tua in pawlpi sungah buaina piangsak den hi. Buaina a kituakkha kim namnih om a, khuttawi hazatna (gift-envy) leh khuttawi hawmthawhna (gift-projection) hi. A nam khatna pen, ei’ ngah khuttawite leh midangte’ ngah khuttawite tehkakin ei tunga Pasian’ hong piak tawh lungkim zolo-in midangte Pasian’ zatzia thangpai-in i hazat ciangin, hong piang hi. A nihna pen, ei’ ngah khuttawi nam midangte in zong a ngah ding sakha-in ei’ sep bangbang amau zong hong seem dingin i lam-et ciangin, leh ei’ lainat zahin hong lainatpih ding sakna tawh amau i hawmthawh ciangin, hong piang hi. Lai Siangtho in, “Pawlpi sungah Pasian’ na sepkhiatna nam tuamtuam om a, ahi zongin a na i sepsak Topa ahihleh khat bek hi”10 ci hi.
Khatveivei, Kha siamna khuttawite bek ultungsak kha kahih manin nang hong suihna-a Pasian’ zat thu le la dangte ka pampaihkha thei hi. Na ngah khuttawite in na nasepna aading Pasian’ hong deihsak thu muhkhiat nading tawhtang khat hong pholak hi a, ahi zongin tua khuttawite bek tawh a man hi nailo hi. Pasian’ hong suihzia a dang nam li om lai hi.
MELPUAKZIA: NA LUNGSIM AWGING NGAIHNA
Lai Siangtho sungah lungsim (heart) cih kammal pen na lungdeih, na lam-et, na lunglut, na lungtup, na sunmang, leh na lainat thu, cihte kawknain kizang hi. Na lungsim cihna sungah na utna, na lawpna -- na sepnop leh na kinpenpen thu -- khempeuh kihelkim hi. Tuni dong mahin tua kammal pen eite in, “Ka lungsim khempeuh tawh nang kong it hi” cihdan namin i zang hi.
Lai Siangtho in, “Maitang a liim, tui sungah a kilat mah bangin mi khat pen a lungsim tawh kilang hi”11 ci hi. Na lungsim in nang taktak hong kilangsak hi. Midangte’ hong ngaihsut dan ahilo, ahihkeileh thu-omziate tungtawna na tuacih dan pen ahilo, na hihna taktak pen mah, cihna hi. Na lungsim tungtawnin a pau, a ngaihsun, a gamta, na hihi.12
Taksa pumpi pianzia lampanin ci lehang eite khatciat in lungtang kisaaizia a tuam tek i nei hi. Khutpi mai a tuam tek, mitlep a zing paizia a tuam tek, awging a tuam tek, i neihmah bangin i lungtangte zong a kisaaidan tawmnocik khatta kilamdang tek hi. A lamdang thukhat ah, leitunga sim zawhloh mihing a piangngei awn tampite lakah lungtang kisaaidan na kibatpih khat mahmah zong om lo hi.
Tua dan mahin Pasian in eite khatciat lungsim sukkhakzia a tuam tekin hong pia a, tua hangin i lunglut thu le late, sepkhiatnate, leh thu omziate i ngaihsut ciangin i lungsim sukkhakzia zong kibang lo pah hi. Thu pawlkhatte i uuk mahmah a, pawlkhatte i kinkei hi. Hihte pen mi’ na nasepsak nading mun tawh kisai ngaihsutkak theih ding thumongte hi.
Lungsim thu kigenna kammal dangkhat pen lainatna (passion) hi. Na lainat mahmah thu pawlkhat om a, na lainat kholloh thu zong pawlkhat om hi. Na tuahkhak thu pawlkhat in na lungsim hong sukha-in hong lunglutsak mahmah a, pawlkhat in na lungsim hong beisakin na cimtaak mahmah hi. Hih thute in na lungsim pianzia hong pholak hi.
Na gol tohtoh kawmin na innkuanpihte’ kin hetloh thu le la pawlkhat, nang’n nakpi-in lunglut na hihlam na theikhia kha thei ding hi. Tua lunglutnate koi pan hong pai hi ding hiam? Pasian kiangpan hong pai hi. Na pianpih lunglutnate Pasian in ngimna khat tawh hong piak hi. Na lungsim sukkhakzia cih pen mi’ na sepsakna aadinga Pasian’ hong suihzia theihtel nading tawhtang nihna hi. Tuate paampaih kei in. Pasian’ minthanna aading bangci kiman theih ding uh cih ngaihsun in. Tuate hihding na utpen na utna ahang khat om ding hi.
Lai Siangtho in, “Na lungsim khempeuh uh tawh Pasian’ na seem un”13 hong ci phapha hi. Pasian in sawl manna tawh hilo-in lainatna tawh ama na a seem dingin hongdeih hi. Mihing cih pen a uuk phatloh uh, a lainat kholloh uh nasep namte ah a siam nading uh haksa hi. Na sunglam pana hong phu thute limtak ngaihna in ama na na sepkhiatzia ding Pasian’ hong deihsakna hong laktel thei ding hi.
Na lungsim neih teng tawh Pasian’ na na sep ciangin bangci kitheih thei na hi hiam? A limpuak masa pen thalawpna (enthusiasm) hi. Na ut khat na sep ciangin kuamah’ hong tawsawn ding, hong to ding, hong etcik ding, cihte kisam lo hi. Nopsak mahmahna tawh na sep ahihi. Tua nasep nuamsa mahmah na hih manin thaman, phatna, pahtawina cihte zong na kisam kei hi. Tua tawh a kilehbulh thu pen zong maan mahmah pah hi: Tu-a na sep khat na lunglut khol keileh na lungkia pah lel ding hi.
Lungsim takpi tawh Pasian’ na sepna limpuak nihna pen muibutna (effectiveness) hi. Na ut dinga Pasian’ hong piak nasep na sep simsimin na siam pah hi. Lainatna in cingtaakna hong tun hi. Nasep vai khat na kin keileh tua vai ah kiva khollo ding cihna hi. A langkhat leuleu ah, vai khatpeuh ah tangtunna lianpi a mute cih pen sawl manna leh a meet lam-etna tawh hilo-in lainatna tawh a seem mite ahi uhhi.
“Sum tampi ngah theih nading cihna tawh ka utloh nasep khat seem ing. Ni khatni teh tua nasep nusia ning in, ka ut khat seem ning” ci-a kigen thu i za zeelzeel hi. Tua pen khialhna lianpi hi. Na lungtunloh nasep khat sepna tawh nahun mawk beisak kei in. Nuntakna sunga thu lianpente cih pen van le na ahihlohlam phawk in. Sum sangin khiatna neih ding nakpi in thupizaw tham hi. Leitunga mihaupenpa in hih bangin pulak ngei hi: “Pasian zahtakna tawh nuntak hiithiat pen hau keei-a lungkhamna honmang khat neih sangin hoihzaw hi.”14
“Nuntak hoih” neih nading ciang bekin hanciam kei in. Nuntak hoih i cih pen hoihzo taktak tuanlo hi. Lungkimna taktak hong pia zolo ding hi. Na nuntak suak theih nading van le na a kicingin na neih hangin na nuntakna a hang ding nei nawnloin na omthei ding hi. Nuntak hoihzaw khat -- na lungsim bangin Pasian’ na sepkhiatna - - cih mah ngimzaw in. Na sepnop nasep -- na ut dinga Pasian’ hong piak nasep -- bang hiam cih khentel inla, tua ciangin ama minthanna aadingin tua nasep seem in.
SAWMTHUMNI
KA NGIMNA TAWH KIPAWL LUNGNGAIHNA
Lungngaih Ding Thu: Pasian’ na a seem dingin kei hong kisui hi.
Phawk Ding Khawkneu: “Pasian in mihing tuamtuam tungtawnin leh lampi tuamtuam tawh naseem a, ahi zongin tuate khempeuh tungtawnin ama ngimnate a tangtungsak pen tua Pasian khat bek mah ahihi” 1 Korin 12:6 (Ph)
Ngaihsut Ding Thudotna: Bangci nam tawh hileh midangte’ na lainatna tawh a sepsak, tua banga sep ding a ut, hi thei ding ka hi hiam?
Source:
Laibu Min: Ngimna' Tawsawn Nuntakna (The Purpose-Driven Life)
Laigelh: Rick Warren
Lailet: PLMangno (Power Translation Service) raymang@gmail.com
Laibu bawl kum : 2006
Laisim Mimalkim tungah Zotna :
Hih laibu pen ni 40 sung sim ding ahih manin nikhat in khatta(nikhat aita) Laibu Saal website (www.zomielibrary.com) pan hong suah toto ding hi ung…
Hih laibu, abu ngiatin a deihte’n Lailet, laibu bawl Sia PLMangno' email : raymang@gmail.com ah kidawp thei hi.

