NI 28 NI: HUN PIAK KUL(Ngimna’ Tasawn Nuntakna -Laibu)

Date:

NI SAWMNIH-LE-GIAT NI

 

HUN PIAK KUL

 

Leitunga om na khempeuhte in

amau hun leh amau sawng tek neiciat uhhi.

Thuhilhna 3:1​​ (CEV)

 

Note sunga nasep hoih hong pankhia Pasian in

note sunga a nasep maban a zawhsiang ni, Jesuh Khrih’ hong paikik

hun, matengin ama hehpihna sungah

na khangliat theih nadingun

hong huh suaksuak ding ahihlam ka telcian hi.

Filippi 1:6​​ (LB)

 

Picinna mun manawhna ah lamdawt(phiatlane)​​ om lo hi.​​ 

Mihing khangcing khat hih nadingin kum tampi sawt a, singgah a gol nading leh a min nadingin khuahun namkhat bup sawt hi. Kha gah tawh kisai-in zong tuadan mah ahihi. Khrih tawh kisun gamtatzia neihtoh nading vaipen kinawhsep theilo hi. Kha khangliatna zong taksa pumpi khangliatna mah bangin hun piak kul hi.​​ 

 

Singgah a minbaih dingin bawl lecin a namtuina bei ding hi. America gam ah mehthuk pen tembaw tawh vanzuakna phualpite ah kipuak ahih manin lamkal ah a muatloh nading ci-in a min ma-in kilo hi. Vanzuakna phual atun ciangin tua mehthuk engte a kizuakkhiat ma-in a mel a sanvat nadingin CO2 kici gas nam khat kikap leuleu hi. Gas kikap mehthuk pen kinethei saam a, ahi zongin dam takin a goltoh ding hun ngak-a a kikungminsak mehthukte tawh a namtuina kikhai mahmah hi.​​ 

 

Manlang takin khangliat ding i kin laitakin Pasian in thadim takin i khangliat ding hong deihzaw hi. Pasian in i nuntaknate tawntung hun panin leh tawntung hun aadingin hong en ahihman​​ in amah thukin tingtung ngeilo hi.

 

 Lane Adam in kha khangliatna vai-maban​​ (process)​​ pen Galpi Nihna lai-a Leitawlam Pacific Tuilipi tunga tuikulhte hotkhiat nadinga Allies​​ (America, Britain, France, Russia)​​ gamte’ zat galsimzia tawh genteh ngei hi. A masapenin tuipi tembawte panin tuikulh khat tunga om galte’ phualpi tung tengah bomb lawn uh a, tua tuikulh​​ “thaneemsak”​​ uhhi. Tua ciangin tui galkap beelpawl neuno khat in tuikulh va sim uh a, amau kepzawh cia ding munkhat la-in​​ “tuipiau giahphual”​​ khat sat uhhi. Tuipiau giahphual a kip a khokhit ciangin tuikulh bup laakzawh nadingin khuano khuapi teng hun khatin khatta a banbanin sim uhhi. A tawpna ah nakpi kidona leh si le nai luanna tampi tuahkhak kul se lo-in tua tuikulh bup a vekin lazo uhhi.​​ 

 

A tunga i gen mipa Lane Adam in hih bangin tehkakna nei hi: Khrih in kikhelna​​ (conversion)​​ phual ah i nuntakna hong sim ma-in khatveivei i vaihawm zawhloh ding buainate hong tungsak a, tua tawh i nuntakna hong​​ “thaneemsak”​​ hi. Tua bangin kongpi khatvei hong kiuhna tawh Khrih kiangah a nuntakna a kihon pah mi pawlkhat a om hangin ei mihing a tamzawte in lehpanin i do hi. Kikhel ma-a i dinmun pen,​​ “En un, kongpi geiah ka ding a, bomb kong lawn hi”​​ hong ci Jesuh tawh kimuhna mun hi.​​ 

 

Khrih kiangah na kongpi nahon hun lianin Pasian in na nuntakna sungah​​ “tuipiau giahphual”​​ khat hongsat pah hi. Ama kiangah nuntakna a bupin a niamlut khin na kisa khathei ding a, a taktakin na phawkkhakloh thute na nuntakna sungah tampi omlai hi. Tua huna na theihtel zahzah bek Pasian kiangah na apthei hi. Tua pen hoih hi. Khrih in tuipiau giahphual a ngahkhit ciangin na nuntakna bup ama aa asuah madongin khawk khatkhit khat hongsim toto ding hi. Kidona leh kinawknate zong om ding a, ahi zongin a tawpna-a hong gahkhia ding pen muanlahhuai ngeilo ding hi. Pasian in​​ “Note sunga nasep hoih a pankhiapa in a kizawhsiang dong maban zomsuak ding hi”1​​ ci-in kamciam hong pia khin hi.​​ 

 

Nungzui hihna cih ciangin Khrih’ zia le tong zuihna vai-maban khat hi. Lai Siangtho in,​​ “Eite ‘Khrih kicinna’ cih a khiatna nei khantohna dawl ahi picinna taktak ah i tung hi”2​​ ci hi. Khrih tawh kisutna ci pen nalamtawp nalungtup kungpi hi a, ahi zongin na khualzinna na kalsuanna ahihleh khantawn sawt ding hi.​​ 

 

Tua khualzinna ah upna​​ (biakpiakna tungtawnin), kisaina​​ (kilawmtatna tungtawnin), leh hihtohna​​ (nungzui hihna tungtawnin), cihte kihel ahihlam tu ciangciang i kikum khin hi. Nisimin amah tawh tawmta a kisutbeh toto dingin Pasian in hong deih hi:​​ “A thak-a hong kibawlna mun leh nang hong Bawlpa tawh na kisuttohna mun nuntakna thak ah nuntak ding na kipan khin hi.”3​​ 

 

Tu hunin manlaanna​​ (speed)​​ i thupisak mahmah a, ahi zongin Pasian in thahatna leh kipna thupisakzaw hi. Eite in thu le late nawhsa thu, thakhat thu, leh lamdawt zui-a​​ kikhensat ding i deih hi. Eite in thuhilhna, thu kikupna, ahihkeileh tuahkhak thu, cihte pen i buaina khempeuh hong phelsiangsak pah ding, zia-etna khempeuh hong hepkhiatsak pah ding, leh natna satna hong damsak pah dingin i deih hi. Ahih hangin picinna taktak cih pen tuahkhak thu khat, bangzahin thakhauhin muibun himah taleh, tua thukhat bek panin a gah hi ngeilo hi. Khangliatna cih pen damdamin piang hi. Lai Siangtho in,​​ “I nuntakna sungah Pasian hong lut ciangin i nuntakna damdamin hong taangphazaw, hong etlawmzaw a, amah tawh i kisunto hi”4​​ ci hi.​​ 

 

BANG HANGIN HUN SAUVEIPI LAK KUL HIAM?​​ 

 

Pasian in eite thakhat thu-in hongkhel theiding ahih hangin damdamin leh tawmtawmin hong khangliatsak ding mah na teelzaw hi. Jesuh in zong a nungzuite tua dan mahin na pantah ngiat hi. Pasian in Israel mite Kamciamna Gam a laak lai-un a buai vatloh nadingun​​ “tawmta tawmta”5​​ bekin a zawhsak mah bangin eite’ nuntakna sungah zong tawmta-a a kikhan toto nam tawh hong sep ding utzaw hi.​​ 

 

Kikhel nading leh khangliat nading thu ah bang hangin hun sauveipi lak ding kul hiam?​​ 

 

Thu a theitel-hakte i hihi.​​ I sinsa thu le la khatpeuh i theihtel takpi nadingin sawmli sawmnga vei bang i sin kikkik ding kisam thei hi. Buaina hong pian kikkik ciangin,​​ “Sinkik kul nawnkei! Ka sin khitsa hi”​​ ci-in i ngaihsun thei a, ahi zongin Pasian in ei sangin theizaw hi. Israel mite’ tangthu i et ciangin Pasian’ hong hilh thu le late i mangngilh baihzia leh i gamtat luhekzia a luiteng mah ah i kilehkik baihzia hong kilang hi. I kisin kikkik ding kisam hi.​​ 

 

I zat nawnloh ding na, tampi om hi.​​ A kipatzawh kum tampi ahi khin aituam buaina khat phelsiang nop manin thuthei mipil​​ (counselor)​​ khatpeuh kiangah pai-in,​​ “Ka vai hong kikuppih lecin ut veng aw. Nai khat sung hun ngah ing”​​ a va ci, mi tampi om hi.​​ 

 

Tua mite in sauveipi a kipkhin, nakpi​​ a kikai-awk haksatna thu khat manlang takina vengpak thei dingin lam-en uhhi. I zongsat hoihlote-a kipan i buaina a tamzawte pen zankhat thu-a hongpiang vat hilo ahih manin tuate thakhat thu-a a beipah dingin lam-etna pen a taksuak thei thu hilo hi. Kum tampi sung kisia dikdek khinsa khat thakhat thu-a a hoihkiksak thei zatui, thungetna leh thukhun, cihdan khatzong omlo hi. Hanciamna tawh paihkhiat ding leh laihkik ding kisam hi. Tua pen Lai Siangtho in​​ “sungmi lui​​ suahkhiatna”​​ leh​​ “sungmi thak silhkikna”6​​ ci hi. Na kikhel hun lianin pianzia a thak sitset khat ngah napi-in paihkhiat ding leh laihkik ding a kisam ngeina lui, tatzia lui, leh zatzia lui, cihte na nei lai veve hi.​​ 

 

Ei tawh kisai thumaan thu, ahi bangin i maingat ngamkei hi.​​ Thumaan thutak in ei hong suaktasak ding ahih hangin hong amkhamsak masa phot thei ahihlam konggen khinzo hi. Lungsim siang tawh i gamtatzia maingat lehang i muhnoploh thute mukha thei ding ci-a i launa in,​​ thumaan a nialnial hong suaksak hi. I khialhna, i cinlahna, i ginatlohna, cihte tungah Pasian in khuavak bangin ama thumaan thutak hong taansak ding i kiphal ciang bekin i kipuah theipan ding hi. Lungsim kiniamkhiatna leh thu kihilhna a saangthei lungsim puakzia lo tawh na khangliat theihlohna pen tu-a thu hang ahihi.​​ 

 

Khangliatna in lungsim hong nasak thei-in dipkuat-huai thei hi.​​ Khangliatna pen kikhelna lotawh piang theilo hi; kikhelna pen launa ahihkeileh supna lotawh piang theilo hi; supna pen lungsim natna lotawh piang theilo hi. Kikhelna ahih nakleh supna namkhat teeiteei kihel hi: Kalsuanzia a thak na sinkhak theih nadingin a luite na nusiatloh phamawh hi. I bulh ngeingei buut​​ (boot/shoes)​​ khat, i khe tawh kituakin zatnuam mahmah ahihna tawh, lui mahmah taleh i paihnop hetloh dan mah bangin i kalsuanzia luite ei le ei kilelhna hi phial taleh i nusiat ding​​ (i sup ding)​​ i kihta hi.​​ 

 

Mite in a paubannate uh bulphuhin amau hihna dinmun​​ (identity)​​ kipsak thei zawsop uhhi.​​ “Tua pen kei’ dan hi...Kei a tuaci mah hi’ng”​​ khawng i ci thei hi. I lungsim sungtawng ah phawkloh kalin patauhna khat i nei a, ka hihdet thu, ka lungsim natna, ka cinlahna, cihte nusia le-ing kei, kua hinawn ding, ci-in i ngaihsunkha hi. Tua launa lungsim in na khangliatna ziakaisak hi.

 

Hihdet thu a pian nadingin hun sawtpi kisam hi.​​ Na gamtatzia i cih ciangin na hihdet thute​​ (habits)​​ kigawmkhawm ahihlam ciamteh in. Migi denden lopi-in a migi khatin na kiseh theikei ding hi. Migi cih ciangin migi dingin ngaihsun teekteek lopi-in migitna nei, cihna hi. Lungsim maan naneih pen nahihdet thu ahih mateng mi muanhuai khatin na kipulak theikei ding hi. A zi tungah a cihtak hun tampi a nei pasal khatpen a citak kici theilo hi. Na hihdet thute in na gamtatzia kilangsak hi.​​ 

 

Khrih tawh kisun gamtatzia hihdet thute neihtoh nading lampi khatbek om hi: Tuate zat-kisin ding kisam a, tua in hun saupi la hi. Thakhat thu​​ a,​​ piang hihdet thu cih bang omlo hi. Paul in Timoti kiangah,​​ “Hih thute zat-kisin in. Na khantoh lam mite in​​ hong muhtheih nadingin tua thute ah na nuntakna kipia in”7​​ ci-in hanthawn hi.​​ 

 

Na khatpeuh hun saupi la-in zat-kisin lecin tua lamah kiva-in na siam ding hi. Hih kikkikna pen gamtatzia leh siamna, cihte’ pianna tunnu hi. Hih, gamtatzia kilamtohna hihdet thute pen​​ “kha thukhunte” (spiritual disciplines)​​ zong kici thei zeelzeel a, tua thute a zuihzia hong hilh thei ding laibu hoih tampi om hi.​​ 

 

NAWHTAT KEI IN​​ 

 

Kha picinna lamah na manawh laitakin tua vai-maban sungah Pasian tawh ma na pankhop theih nading lampi tampi om hi.​​ 

 

Na nuntakna sungah Pasian in naseem ahihlam, lungsim hong sukkhakloh laitak nangawnin, um in.​​ Kha khangliatna cih pen kal khatta kal khatta bekin kisuan ahih manin khatveivei cimtak-huai hi. Tawmta tawmta-a khantohna lam-en in. Lai Siangtho in,​​ “Leitunga om na khempeuhte in amau hun leh amau sawng tek neiciat uhhi”8​​ ci hi. Na kha nuntakna sungah zong hun le sawngte om hi. Khatveivei, tomno kal sunga khangliat henhan hun zong omthei a, tuapen kipsakna leh sittelna in hong nungzuih hun omding hi.​​ 

 

Tua ahihleh lamdang takin bei vatleh na ut buaina, zongsatna, lungsim natna, cihte tawh kisai-in bangci dan hi ding hiam? Na-lamdang a pian nadinga thunget pen khialhna om lo a, ahi zongin hong kidawnkikna pen damdama kikhelna nam tawh hong kipiak leh lungkimlo kha kei in. Tui, dam takin leh maan takin sauveipi a luan ciangin suang sakpente in zong thuak zolo-in pa seemseem uh a, suangtum lianpite suangtang nono suak uhhi. Mawngdawn ngekno khat pen sauveipi khit ciangin mawngkung lianpi khat suak hi.

 

Thu ciapteh nading laibuno khat nei​​ in.​​ Tua pen nisima thupiang teng khum nading laibu cihna hilo a, na sinthak na theihthak thute ciapteh nading laibu cihna hi. Pasian’ hong hilh ama thu, nangma thu, nuntakna thu, kizop kithuahna thu, leh thudang khatpeuh, cihte tawh kisai​​ in nang’ muhzia leh na theihdan teng gelhkhia in. Tuate etkikna, phawkna, leh khangthakte tungah piaksawnna na neihtheih nadingin lai tawh khumin ciamteh in.9 Thu le late i sin kikkikna ahang pen tuate mangngilhkik i hih man hi. Na kha laibu​​ (spiritual journal)​​ maanmaanin enkik zeelzeel lecin a kullo lungkhamnate leh lungsim natnate tampi na peelthei ding hi. Lai Siangtho in,​​ “I pialkhiatloh nadingin i​​ zaksa thute kiptak letcip ding thupi mahmah hi”10​​ ci hi.​​ 

 

Pasian tungah leh nang le nang tungah lungduai in.​​ Nuntakna sunga i lungkim theihlohna a hang khatpen Pasian’ hun geelna leh ei’ hun geelna kibang den khollo ahihman hi. Pasian a nawhtatloh laitak ei i nawhtat kha thei hi. Na nuntakna sungah khantohna ziakai lua nasak manin lungkim zolo-in na om khathei ding hi. Na ciapteh ding thu ah, Pasian nawhtat ngeilo a, ahi zongin hunmaan den hi. Tawntung hun sunga na dinmun ding hong bawlsak nadingin Pasian in nakhan sunga hun khempeuh hong zatsat ding hi.​​ 

 

Pasian in gamtatzia lamtohna ah, a diakdiakin makaite’ nuntakna sungah, hun saupi khat la ahihlam etsakna limte Lai Siangtho sungah a dim a ha-in om hi. Moses a pattah nadingin, gamlak-a kum sawmli tawh kigawmin, kum tampi hun la hi. Moses in ni 14,600 vilvel sung ngak ngiungeu​​ in,​​ “A hun nai hiam?”​​ ci-in dongdong mai hi. Pasian in zong,​​ “Hun nailo hi”​​ ci-in dawngden hi.​​ 

 

Laibu thulu minthang pawlkhat a om hangin Picinna Mun Tunbaih nading Kahleite​​ (Easy Steps to Maturity)​​ ahihkeileh Misiangtho Suahtheih Pahna Thusimte​​ (Secrets of Instant Sainthood)​​ cih bang omlo hi. Pasian in pateh khat a bawlnop ciangin zankhat bek hun la a, ahi zongin mangtaak singkung khat a bawlnop ciangin kum zakhat val sung hunla hi. Lungsim thupite cih pen buaina sunga kipekna, huihpi guahpi tuahkhakna, gimthuakna hun nawkkhakna, cihte tungtawnin a khanglian toto uh ahihi. Vai-maban sau ahihman​​ in na lungsim zong sausak in. Sepzia ding ngaihsut hong piakna ah James in,​​ “A hun cing nai lopi-in na khatpeuh ngahsawm kei un. Na picin nadingun leh limtak na kilamtoh theih nadingun a sep ding maban teng seemsak un”11​​ ci hi.

 

Lungkia kei in.​​ Pasian gamtaang meengmeeng lo lua sa-in Habakkuk a lunggim mahmah laitakin Pasian in,​​ “Hih thute tu mahmah-a a piangpah lo dinga ka geelsa hi. Na vision a tangtun ding hunpen dam takin, kip takin, leh kician takin hong naita hi. A ziakaisuah leh zong lungmang kei in. A hang pen hih thute hong tangtung takpi ding hi. Ni khat nangawn khengval lo ding uhhi”12​​ ci-in hopih hi. Hun kisotto pen Pasian’ hong nolhna hilo hi.​​ 

 

Koi tan pailai ding kisam cih bek ngaihsun kei inla koi tan tung khinta cih zong kiphawk in. Na tun nopna mun natung naikei a, ahi zongin na omna ngei ah zong na om nawn tuankei hi. Tawlkhat lai-in PBPGINFWMY cih laimal a tuang angkilh nam khat​​ minthang mahmah a, tua laimal a khiatna pen “Please Be Patient, God Is Not Finished With Me Yet”​​ (Lungduai Ning, Kei’ Vai Pasian Mansiang Nailo)​​ cihna hi. Nang’ vai zong Pasian mansiang nailo ahihman​​ in mailam mah manawh suaksuak in. Dokdawn khat nangawn kuhkalna tawh tembawpi tungah kahto zo lai buang hi.​​ 

 

 

 

SAWMNIH-LE-GIATNI

KA NGIMNA TAWH KIPAWL LUNGNGAIHNA

 

Lungngaih Ding Thu:​​ Picinna mun manawhna ah lamdawt om lo hi.​​ 

 

Phawk Ding Khawkneu:​​ “Pasian in na sungah nasep hoih khat pankhin a, Jesuh Khrih hong paikik ni, tua nasep a mansiang madongin zomto suak ding hi ci-in ka telcian hi”​​ Filippi 1:6​​ (NCV)​​ 

 

Ngaihsut Ding Thudotna:​​ Ka kha khangliatna a koi mun zawdeuh tengah ka lungduai ding leh kakip kakho ding kisam phadiak hiam?

 

 

Source:

Laibu Min :​​ Ngimna' Tawsawn Nuntakna​​ (The Purpose-Driven Life)

Laigelh :  Rick Warren

Lailet :​​ PLMangno (Power Translation Service)​​ raymang@gmail.com

Laibu bawl kum :​​ 2006

 

Laisim Mimalkim tungah Zotna :

Hih laibu pen ni 40 sung sim ding ahih manin nikhat in khatta(nikhat aita)​​ Laibu Saal website​​ (www.zomielibrary.com)​​ pan hong suah toto ding hi ung…

 

Hih laibu, abu ngiatin a deihte’n Lailet, laibu bawl​​ Sia PLMangno' email :​​ raymang@gmail.com​​ ah kidawp thei hi.

 

Share post:

spot_imgspot_img

Popular

More like this
Related