NI GUK NI
NUNTAKNA CIH PEN
TAWMVEI SUNG NASEPNA
TOPA aw, leitunga ka nuntakna hun a tomzia ding hong phawk
theisak in. Ka nuntakna nite kiseh khin ahihna leh
ka nuntakna beimang pah ding ahihna hong phawksak in.
Late 39:4 (NLT)
Tomno kal sung bek a nungta dingin hih leitung ah ka om hi.
Late 119:19 (TEV)
Leitung nuntakna cih pen tawmvei sung nasepna khat hi.
Lai Siangtho sungah leitung nuntakna a tomzia leh a beimang pah ding ahihzia hong hilh, lim le liim (metaphor) tampi kimu thei hi. Nuntakna pen meiilum kai khat, tai kidem a hat mi khat, husan khat, leh meikhu-lom khat bangin kigenteh hi. Lai Siangtho in, “Banghanghiam cihleh eite zaannia suak i hi lel hi...Leitung i nuntakna nite niliim bangin tawmvei bek kip hi”1 ci hi.
Na nuntakna a hoihpenin na zat theih nadingin thutak nam nih na mangngilh ngeiloh ding kisam hi: Khatna ah, tawtung hun tawh tehkak lehang nuntakna pen tom a cihin tom hi. Nihna ah, leitung pen tomno sung i omna inn ahihi. Hih lai-ah sauvei om lo ding na hih manin nak ngaih lua kei in. Leitung nuntakna Pasian’ muhzia bangin na muh theih nadingin Pasian kiangah huhna ngen in. David in hih bangin thungen hi: “Topa aw, leitung ka nuntakna a tomzia ding ka theihtel nadingin hong huh in. Hih mun ah tomno sung bek ombeh lai ding ka hihlam ka theih nading hong huh in.”2
Lai Siangtho in leitung nuntakna pen gamdang mun khat ah va teen pakna danin genteh mun mahmah hi. Hih leitung pen na teen detna inn zong hilo, na lamtawp zong hilo, hi. Leitung a nawk pak, a hawh pak na hi lel hi. Lai Siangtho in leitunga tomno kal i om pakna thu a lahkhiat nadingin peemta mi, biakna pawisiim mi (pilgrim), gamdang mi, khual mi (stranger), khualzin mi, lengla cih dan kammalte zang hi. David in, “Hih leitung ah gamdang mi ka hi lel hi”3 ci hi. Peter in zong, “Pasian pen Pa ci-in sam na hihleh leitung ah tomno kal a teeng pak danin nungta in”4 ci-in hong hilh hi.
Ka teenna California gamke ah naseem dingin leitung mun tuamtuam pan mi tampite hong pai uh a, ahih hangin a gammi hihna uh pen a pianna gam mah ah koihcing uhhi. America ah gammi suak lopi mahin na a sep theih veve nadingun (“green card” a kici) khualzin mi ciaptehna lai, hong keng hi. Khristiante zong gammi i hihna mun pen vantung gam ahihlam i kiphawk nadingin kha green card i ken ding kisam hi. Pasian in a tate kiangah nuntakna tawh kisai-in thu-umlo mite tawh a kibatloh nadingun gen hi. “Amau ngaihsut thu pen hih leitung nuntakna thu bek hi. Ahi zongin eite pen Topa Jesuh Khrih’ teenna mun ahi vantung gam ah gammite i hihi.”5 Thu-um taktak mite in nuntakna cih pen hih leitung i nuntak, kum tawmno sung bek zah hilo ahihlam theitel uhhi.
Na hihna taktak pen tawntung hun sungah om a, na pianna gam pen vantung gam hi. Hih thutak na pom theih ciangin hih leitung ah “na khempeuh neih ding” na utna hong bei ding hi. Tu hun hih leitung aading beka i nuntakna, leh i kiim i paam-a mite’ thupisak thu, a masak uh thu, a nuntakzia uh, cihte i ciinna pen Pasian in lauhuai sa mahmah hi. Hih leitung’ zia-etnate i zul ciangin tua pen Pasian in kha angkawmna (spiritual adultery) ci hi. Lai Siangtho in, “Pasian na khemsawm uhhi. Ahihtheih simin leitungzia zui-in na ut bangbangun a gamta nuam na hih uhleh Pasian leh ama zia tawh a kigal na hi uhhi”6 ci hi.
Na pianna gam tawh a kilemlo gamdang khat ah gambup taangmi (ambassador) a seem dingin hong kisawl danin kingaihsun dih in. Tua hileh zia le tong na siam nading ahi zongin, hong kisawl thu na zawhsiang nading ahi zongin tua gammite’ zat kampau na sin kul ding a, a minam ngeina leh a khuasakziate uh na ciin masak kul kha ding hi. Taangmi khat na hih manin na galte tawh kisawh khakloh ding pen piang theilo hi. Na nasep na zawhsiang theih nadingin amaute tawh kizomin kithuahin na om kul ding hi.
Tua kimlai nang pen tua gamdang mite tungah thuneem mahmahin na pianna gam sangin paktazaw, itzaw keei lecin bang hong piang ding hiam? Na cihtakna leh na kipiakkhiatna hong kikhel ding hi. Gambup taangmi na hihna dinmun hong peeng ding hi. Na pianna gam aading naseem ding cih sangsikin galte bangin na gamta ding a, na mipihte tungah ciampeel mi na suak ding hi.
Lai Siangtho in, “Kote pen Khrih’ taangmite ka hi uhhi.”7 ci hi. Ahi zongin a dahhuai thu ah, Khristian tampite a Kumpipa uh leh a kumpigam tungah ciampeel khin uhhi. Leitung ah teeng i hih manin leitung pen i inn hi, ci-in haivai takin ngaihsun uhhi. Tua pen maan lo hi. Lai Siangtho in kitel tak in honggen hi: “Lawmte aw hih leitung pen na inn uh hilo ahihman in tuasung ah nop om lua kei un. Na kha uh a sukha zah dongin na lungsim’ deihna uh zui kei un.”8 I kiim i paam-a om nate pen tomno kal sung bek kip ahih manin tuate lunggulh luatloh ding thu Pasian in hong phawnna-in hih bangin hong gen hi: “Hih leitung leh a tunga om nate khempeuh maimang ding ahih manin leitung nate tawh a kisukha den mite in tua nate lunggulhna nei lo-in a hoihlamin a zat ding uh kisam hi.”9
Kumzalom dangte tawh tehkak lehang Nitumna lam gam a tamzawte aadingin tu-a zahin nuntakzia a nop hun om lo hi. Eite tungah cimphawnna, ciamnuihna, leh nopsakna bekbek mat le zetin hong kitah hi. A lunglut-huai na a tuamtuam leh maangmu kisak zah dong dinga lamdang thukizakna van tuamtuamte huhau-in nuntakna i cih pen lungnuam-a om ding cih ciang bek ahihloh lam i mangngilh ziau thei hi. Nuntakna pen sittelna (test) khat, van ki-apna (trust) khat leh tawmvei sung nasepna (temporary assignment) khat ahihlam i phawk ciang bekin i nuntakna sungah tua nate’ hong gakcipna hong bei pan ding hi. Eite pen a hoihzaw na khat aadingin a kigingkholte i hihi. “Tu-a i muh nate pen tuni-in hih takah om a, zingciang bei hi. Ahih hangin tu-a i muh theihloh nate pen a tawntungin kip ding hi.”10
Leitung pen i teen det nading inn hilo hi, cih thu in hih leitung ah Jesuh’ nungzuite i hihna tawh haksatna, dahna, leh langpanna i thuakna a hang hong theitelsak hi.11 Pasian’ kamciam pawlkhat a tangtunglo tawh a kibatna a hang, thungetna pawlkhat a kingahlo tawh a kibatna a hang, leh thu-omzia pawlkhat thumaanlo tawh a kibatna a hang, cihte zong hong theitelsak lai hi. Hih pen a thu tawpna hilo hi.
Leitung i lunggulh luat khakloh nadingin Pasian in nuntakna sungah lungdeih kicinlohna leh lungkimkhop ding muhlohna a tam simsim hong tuaksak hi a, tuate pen tawntung hun ii a langkhat hih leitung ah cikmah hunin hong kicing ngeilo ding hi. Hih leitung ah lungdamna cingtaak i ngah kei a, a hangpen a ngah dinga hong kibawl hilo ahih man hi. Leitung pen i teen det nading inn hilo hi; a hoihzaw tham khat ah a teeng dingin eite hong kipiangsak hizaw hi.
Ngasa pen tui sunga teeng dinga kibawl ahih manin leitang tungah teeng leh nuamsa ngeilo ding hi. Muvanlaite zong huih lakah leengkha kei le-uh cikmah hunin lungkimna ngah ngeilo ding uhhi. Nang zong hih leitung ah lungkimna cingtaak na ngah ngeikei ding a, a hang pen tua sangin a thupizaw khat aading hong kipiangsak ahih man hi. Hih leitung ah lungdam hun na nei thei saam ding a, ahi zongin nang aadinga Pasian’ hong geeksaksa thute a dem zo ding khat zong om lo hi.
Leitung nuntakna pen tawmvei sung nasepna khat hi, ci-a theihtelna in thupi na sak thute a bupin hong laihsak ding kisam hi. Tawmvei sung ahilo, tawntung hun a huam, thupi na sak thute bek mah na thu khensatnate ah na siksan, na taw-phah ahih ding kisam hi. C.S. Lewis in “Tawntung hun tawh kipawllo na khempeuh a tawntungin kimanna nei lo hi” ci hi. Lai Siangtho in, “A kimuthei nate i en kei a, a kimutheilo nate bek i en hi. Banghanghiam cihleh a kimuthei nate tawmvei sung bek kip a, a kimutheilo nate a tawntungin kip hi”12 ci hi.
Na nuntakna aadinga Pasian’ hong ngimsakna mun pen leitung mite’ sehna dan mahin neih le lam kicinna ahihkeileh taangpi’ deih lawhcinna na sakkhak leh tua pen khialna lian khat hi. Nuntakna cingtaak i cih pen neih le lam kicinna tawh kimemat zenzen lo a, Pasian tungah cihtak manin sumzon nasepna ahihkeileh Pasian’ nasepna ah lawhcing hamtang ding cihna nangawn zong om tuanlo hi. Tawmvei sung bek kimang gualzawhna lukhu khuksawm ngeikei in.
Paul pen citak mahmah a, ahi zongin thong sungah a nuntakna bei hi. Tuiphumpa Johan citak mahmah a, a ngawng kitan hi. Mi citak awn tampite, pawlkhat in thahna thuak uhin pawlkhat in na khempeuh suplawh uhhi. Ahihkeileh zong a sih uh ciangin van le na nusiat nei lo uhhi. Ahi zongin nuntakna a bei hun pen hun a beina hilo hi.
Pasian’ muhna ah upna lama galhang lianpente cih pen hih i nuntak hun sunga hauhna, lawhcinna leh vangliatna a neite hilo a, tu-a i nuntak pen tawmvei sung nasepna bangin a ngaihsun, tawntung hun cianga a saan ding uh thaman kamciam lam-en kawmin cihtakna tawh na a seem, thu-um mite hizaw hi. Mi minthangte’ thu kiciaptehna Pasian’ Innpi (God’s Hall of Fame) tawh kisai-in Lai Siangtho in hih bangin gen hi: “Hih mi thupite khempeuh a upna uh hangin si uhhi. A mite tunga Pasian’ kamciap van le nate amau ngahkha lo uh a, ahi zongin tuate mailam hun gamlapi ah hong pai ahihlam mu uh ahih manin lungdam uhhi. Leitung ah khualzin mi leh peemta mi tawh ka kibang uhhi ci uh a,...amaute in gam a hoihzaw khat ahi vantung gam ngakin om uhhi. Tua hangin zong Pasian in amaute aadingin khuapi khat bawlkholhsa-in koihsak a, amaute’ Pasian a kicih amah ding maizum lo hi.”14 Leitunga na hun na nite pen na tangthu laibu a beina hilo hi. Khenpi a omlai teng na dip nadingin vantung na ngak kul lai ding hi. Leitung ah gamdang mi khat bangin nuntak nading thu ah upna kisam hi.
US presidentpa tawh tembaw khat tunga a tuangkhawmkha, nasepna pan tawlnga-in innlam hong zuan ta ahi, thupuak naseem syapa’ tangthu a kigen zeelzeel ngei khat om hi. US a tun uh ciangin mihonpite in inn hong tungkik president pa thupi takin dawn uh a, tumgingte, saiha dialte, tangkona cihte tawh pahtawi ziahziah uhhi. Thupuak naseem syapa ahihleh kuamah in phawkkha lo-in amahkia dap ciah lel hi. Amah le amah zong hehpihhuai kisa, khasiatna lungsim zong lut pian ahih manin Pasian kiangah phunna kammal a pulak ciangin Pasian in aw-neem tak tawh “Ka ta, nang inn nong tun nai lohpi” ci kik hi.
Vantung na tun khit phetin nang le nang hih bangin na kici ding hi, “Bang hangin hih a kiplo nate thupisak lua mahmah kha laizang ka hi hiam? Bang ngaihsun mawk ka hi hiam? A kiplo nate aading bang hangin ka hun, ka tha, ka lungsim tampi mawk beisak zenzen ka hi hiam?”
Nuntakna a haksat hun, muanlahna lungsim tawh na kidim hun, ahihkeileh Khrih aading nuntak pen a septaak khat mah ahi hiam ci-in na muanmawh hun, tua bang hun ciangin inn tung nailo na hihlam kiphawk in. Na sih ciangin inn pan a paikhia na hikei a, inn ah a ciah na hihi.
NI GUKNI
KA NGIMNA TAWH KIPAWL LUNGNGAIHNA
Lungngaih Ding Thu: Hih leitung pen ka inn hilo hi.
Phawk ding Khawkneu: “A kimuthei nate i en kei a, a kimutheilo
nate bek i en hi. Banghanghiam cihleh a kimuthei nate tawmvei sung
bek kip a, a kimutheilo nate a tawntungin kip hi.” 2 Korin 4:18 (NIV)
Ngaihsut Ding Thudotna: Leitung nuntakna i cih tomno kal sung
nasepna khat hi bek, cih thu in tu-a ka nuntakzia bangci bangin
hong laihsak thei ding hiam?
Source:
Laibu Min : Ngimna' Tawsawn Nuntakna (The Purpose-Driven Life)
Laigelh : Rick Warren
Lailet : PLMangno (Power Translation Service) raymang@gmail.com
Laibu bawl kum : 2006
Laisim Mimalkim tungah Zotna :
Hih laibu pen ni 40 sung sim ding ahih manin nikhat in khatta(nikhat aita) Laibu Saal website (www.zomielibrary.com) pan hong suah toto ding hi ung…
Hih laibu, abu ngiatin a deihte’n Lailet, laibu bawl Sia PLMangno' email : raymang@gmail.com ah kidawp thei hi.

