NI NGA NI : NUNTAKNA PASIAN’ MUHZIA BANGIN MU (Ngimna’ Tawsawn Nuntakna)

Date:

Laibu_Saal_Logo

NI NGA NI​​ 

NUNTAKNA PASIAN’ MUHZIA BANGIN MU

 

Nuntakna i cih bang ahi hiam?

James 4:14b​​ (NIV)

 

Eite in nate pen ahi bangin i mu kei a,

ei’ hihna bangin i mu hi.

Anais Nin

 

Na nuntakna na muhzia in na nuntakna hong sui hi.​​ 

 

Nuntakna a khiatna na kaihzia in na mailam hun hong khunsak hi. Na thu muhzia in na hun zeekzia ding, na sum zatzia ding, na pianpih siamnate na punsakzia ding, na kizopnate na thupitbawlzia ding, cihte hong huzap ding hi.​​ 

 

Midangte kiangah​​ “Na nuntakna na bangci muh hiam?”​​ ci-a dotna pen amau thu i theihtel theih nading lampi hoihpen khat hi. Mihing namkim a om mah bangin thudot dawnkikna zong a namkimin om ding hi. Kei kianga hong gen ngeite’ cih danin ci lehang nuntakna pen circus pawi, bomb kiphumna leitang, hai tawdap a kizialthei , thu haksa kidotna, tumging namkim kitumna, khualzinna, leh laamna pawi, cih bangin a tuamtuamin gen uhhi. Mi pawlkhat in​​ “Nuntakna cih pen zu nunna mun tawh kibang hi: Khatvei leh zu na kham a, khatvei teh lah na puk a, khatveivei na kileh kawikawi pong hi”​​ ci uhhi. Pawlkhat in​​ “Nuntakna cih pen gear kithuah, pei sawm a nei, siksakol i zat ngeiloh khat, tawh kibang hi”​​ ci uh a, pawlkhat in​​ “Nuntakna cih pen laithai (playing card) kimawl tawh kibang hi: Na ngah laithai dal teng tawh na kimawl kul hi”​​ ci uhhi.​​ 

 

Nuntakna a lim a mel na muhzia hong dong hi le-ing na lungsim sungah bangci lim le mel hong suakkhia ding hiam?” Tua lim le mel pen na nuntakna lim le liim​​ (life metaphor)​​ hi pah a, theihpipi ahi-a theihlohpi ahi zongin na lungsim sunga na neih nuntakna etzia ahihi. Nuntakna kikoici kalsuan, cih leh nuntakna sungpan nang’n bang lam-en, cih thu na pholakna zong, hi. Mihingte in a nuntakna lim le liimte pen nik le puan, kham le ngun kizepna, mawtaw, sam hiatdan, mawtaw maan tunga plastic kibelh, leh pumpi tunga lim kisuai cihte panin lakkhia uhhi.​​ 

 

Awging a neilo, tua na nuntakna lim le liim in na telna zah sangin na nuntakna​​ hong huzapzaw tham hi. Tua in na lam-etnate, thupi na sak thute​​ (values), na kizopnate, na lungtup thute, leh na masak thute​​ (priorities)​​ bang teng hi ding, cih hong khunsak hi. Gentehna-in nuntakna pen pawi bangin na ngaihsut leh na nuntakna sungah thupi na sak thu pen gualnopna hong hi ding hi. Tai kidemna danin na muh leh manlangna na thupisak ding a, a hun simsimin a nawhtat den khat na hi thei ding hi. Lamsau paina khatin na ngaihsut leh thuakzawhna na thupisak ding a, galdona ahihkeileh kidemna khat bangin na muh leh gualzawhna thupi na sa mahmah pah ding hi.​​ 

 

Nuntakna na bangci et hiam? Nuntakna lim le liim a maanlo khat tungah a kinga zong na hi thei ding hi. Tua hi a, nang aadinga Pasian’ geelsa a ngimnate na cinsak theih nadingin na leitung khuak pilna teng tobawlin Lai Siangtho tawh kituak nuntakna lim le liim tawh na laih kul ding hi. Lai Siangtho in,​​ “Hih leitung thu le la paiziate zui kei unla na lungsim uh a bupin laihna tawh a sunglam ah Pasian kipuahphasak un”1​​ ci hi.​​ 

 

Nuntakna Pasian’ muhzia tawh kisai-in Lai Siangtho in lim le liim nam thum hong hilh hi: Nuntakna pen sittelna, van ki-apna, tomno kal nasep kipiakna, cih teng hi. Tu-a teng pen ngimna’ tawsawn-a nuntak nading ah a khuambul ahihi. A masate nih pen hih khenpi sungah, leh a thumna pen mai-a khenpi ah, cih bangin i kikum ding hi.​​ 

 

Leitung i nuntakna pen Sittelna khat hi. Hih nuntakna lim le i. liim pen Lai Siangtho bup sunga tangthute ah kimu thei hi. Pasian in mihingte’ gamtatzia, upna, itna, cihtakna, thumanna, thumaanna, cihte sittel denden hi. Lai Siangtho sungah haksatna, zia-etna, puahphatna, sittelna cih dan kammalte 200 vei val tham om hi. Pasian in Abraham, a tapa Isaac a ngetna tawh sittel hi. Jacob leuleu pen Rachel a teenpih theih nadingin kum tampi nasep a piakbehna tawh sittel hi.​​ 

 

Adam leh Eve in Eden Huan sunga sittelna kantan zolo uhhi. David in zong vai tampi tak ah Pasian’ sittelna kantan zolo hi. Ahi zongin sittelna lianpi a kantan zo mi tampite’ thu zong Lai Siangtho sungah kiciamteh veve hi.​​ 

 

Sittelna tungtawnin gamtatzia kilamtohna leh kilatkhiatna a piangkhia khawm hi a, nuntakna bup pen sittelna hi pah hi. Nang pen a tawntungin hong kisittel hi. Midangte, buainate, lawhcinnate, kitukalhnate, cinatnate, lungkim lohnate, leh khuahun cihte dong nangawn ah nang’n bangci dawntuah cih Pasian in hong encik den hi. Pasian in na gamtatna a neunopente ahi, mi khat kongpi na honna, niinneng khat na topna, zum lai-atpa ahihkeileh vanzuakpa awneem tawh na hopihna, cihte nangawn hong encik hi.​​ 

 

Pasian’ hong piak ding sittelna a om teng khempeuh i thei khin kei a, ahi zongin pawlkhat ahihleh Lai Siangtho siksanin i genkhol thei hi. Tuate pen kikhelna lianpipite, kamciam banga hong kiseemlote, phelsiang zawhloh buainate, hong kidawngkiklo thungetnate, ahi lopi-a hong kisiatgennate, leh thuak zawhloh dahna kahnate cih bang hi thei hi. Kei’ nuntakna sungah bang ci lehang Pasian in ka upna pen buaina tawh ahi zongin, ka lam-etna pen ka neih ka lamte bangci zeek cih tawh ahi zongin, ka itna pen mite tungtawnin ahi zongin hong sittel hi.​​ 

 

Sittelna thupi mahmah khat pen na nuntakna sungah Pasian’ ompihna ngahlo na kisak laitak nang bangci gamtat cih thu hi. Khatveivei Pasian in ngimna khat tawh hong nungngat thei a, tua hun ciangin amah tawh i kigamlasuah hi. Hih pen Hezekiah kici kumpi khat in zong na tuak ngei hi. Lai Siangtho in,​​ “Hezekiah sittel nadingin, leh ama lungsim sungah bang om takpi cih thu a theih nadingin Pasian in Hezekiah paikhiatsan hi”2​​ ci hi. Tua ma-in Hezekiah pen Pasian tawh kinai takin omkhawm khin ahih hangin nuntakna sungah haksat mahmah hun a tuahkhak ciangin Pasian in ama gamtatzia sittel nading, a thaneemna pholak nading, leh vaipuak lianpi piakbeh theih nadingin amahkia nusia hi.​​ 

 

Nuntakna cih pen sittelna ahihlam na theihtel ciangin na nuntakna sungah a cihtaaklo khat zong omlo ahihlam na phawk thei ding hi. Gamtatna nengno, a neupen khat nangawn, in na gamtatzia kilamtoh nading thu ah cihtaakna nei hi. Ni khatta pen ni thupi hi a, setkaan​​ (second)​​ khatta zong na gamtatzia a kip a kho theih nading, itna lahkhiat nading, ahihkeileh Pasian tungah kingak nading cih thute ah khangliat nading hunphate hi. Sittelna pawlkhat nasiasuah thei mahmah a, pawlkhat leuleu om ahihlam zong kiphawkkha khollo thei hi. Bangbang hileh a vekpi-un tawntung hun aading kimanna nei uhhi.​​ 

 

A lungdamhuai thu ah, tua sittelnate na kantan zawh ding Pasian in hong deihsak ahih manin tua sittelnate na nawkzawh nadinga hong piak hehpihna thupha sangin a lianzaw sittelna cih bang hong pia ngeilo hi. Lai Siangtho in,​​ “Pasian in a kamciam kiplet ahih manin na dintang zawhna tha zah khengvalin sittelna na thuak ding hong phal lo ding hi; hong kisittel ciangin zong thuakzawh nading thakhauhna hong pia ding a, suahtak nading zawi khat hong koihsak ding hi”3​​ ci hi.​​ 

 

Sittelna khat na kantan khit simin Pasian in ciamtehin tawntung hun sungah​​ thaman hong pia dingin geelna nei hi. James in,​​ “Sittelna a tuah ciangun a thuakzo mite thupha ngah ahi uhhi. Sittelna a kantan khit ciangun amah a it mite tunga Pasian’ kamciamsa ahi nuntakna lukhu amaute in a sang ding uhhi”4​​ ci hi.​​ 

 

Leitung i nuntakna pen Van Ki-apna khat hi. Hi pen Lai i. Siangtho sunga om nuntakna lim le liim a nihna hi. Leitung i nuntak hun leh i thahatna, pilna siamnate, hamphatna lampite, kizopnate, leh neih le lam cihte pen a vekpi-in i kepcing ding leh i zeekkhiat dinga Pasian’ hong apsa khuttawi letsongte hi. Eite pen Pasian’ hong piak peuhpeuh a kemcingte i hihi. Hih kepcingna thu​​ (stewardship)​​ cih pen leitunga om mi khempeuh leh na khempeuh a nei pen Pasian hi, cih phawkkhakna panin kipan hi. Lai Siangtho in​​ “Leitung leh a sunga om nate khempeuh Pasian’ neihsa hi; leitung leh a tunga teeng mite khempeuh Pasian’ aa hi”5​​ ci hi.​​ 

 

Leitung tomno kal i nuntak sungin na khat zong i nei taktak ngeikei a, hih lai-ah i om sungin Pasian in leitung hong kop hizaw hi. Leitung pen nang na tun ma pekin Pasian’ neihsa hi a, nang na sih khit ciangin zong Pasian in midangte na kawm leuleu ding hi. Tomno kal sung zat dinga na ngahkhak pak hi bek hi.​​ 

 

Pasian in Adam leh Eve a piansak khit ciangin a piansaksa nate a kemcing dingin amau tungah vai ap a, ama neihsa a keemcing ding thuvanpi panmun pia hi. Lai Siangtho sungah,​​ “[Pasian in] amaute thupha pia-in ‘Na suan na khakte uh hih leitung mun khempeuh ah teengin amau ukna nuaiah a koih theih nadingun tanu tapa tampi nei ta un. Thuvanpi dingin note kong koih ding hi’ ci hi.”6​​ ci-in kigelh hi.​​ 

 

Mihingte tunga Pasian’ piak nasep a masapen ah leitunga om Pasian’​​ “van le nate” zeek ding leh kemcing ding, cih hi. Hih dinmun, kiphiatkik ngei nailo hi. Tua pen tuni-a eite’ ngimna ii khen khat hi. I ngahkhak na khempeuh pen i khutsunga Pasian’ hong koih van ki-ap khat banga i zat i zeek ding ahihi. Lai Siangtho in, “Pasian’ hong piak lohpi-a na neih uh bang om ahi hiam? Na neih khempeuh uh Pasian kiangpan ahihleh bang hangin nomau hanciamna tawh a ngahdan khatin kiphatsakpih na hi uh hiam?”7​​ ci hi.​​ 

 

A beisa kum khat lai-in nupa kop khat in kei le ka zi, ka tawlngak hun sung uh-a ka zat dingun Hawaii khuapi-a a inn uh, tuipi maingat-a kilam a hoih mahmah khat, hong kawm uhhi. Cik-a ka vaihawm zawh ngeiloh uh thu khat ahih manin ko zong nakpi lungdamna tawh ka zang uhhi.​​ “No’ aa bangin na zang un” hong ci ahih manun ko zong​​ tua bangin ka zang uhhi. Tuibual ah tui ka pek uh a, votsakna bung​​ (refrigerator)​​ sunga ante ka ne uh a, mainul leh kuang le keute ka zang uh a, lupna tung nangawn ah gualnuam​​ takin ka diang keei uhhi. Ahi zongin tua bangin ka om laitak mahun hih nate ko’ aa taktak hilo cih ka phawk den uh a, na khempeuh kidawm takin ka zang uhhi. Ko’ aa hilo napi-in tua inn zatkhakna kici hamphatna ka ngah uhhi.​​ 

 

Tu hunin​​ “Nang’ aa ahilo khat dop kullo hi”​​ kici hi. Ahih hangin Khristiante ahihleh​​ “Pasian’ aa ahih teh ka hihtheih zahin dawm ning”​​ cih dinmun a sangzaw khat tawh nungta uhhi. Lai Siangtho in,​​ “Van manpha khatpeuh a ki-ap mite in tua van ki-ap pen tawh kilawm kituak ahihna uh a lahkhiat kul hi”8​​ ci hi. Topa Jesuh in nuntakna cih pen van ki-apna khat bangin genteh thei zeelzeel a, Pasian tawh kisai-ah tua vaipuak nei i hihna thu a lahtel nadingin tangthu tampi genkhia hi. Talen​​ (talents)​​ vai a genna tangthu sungah,9 sumbawl mihau khat in a sumte ama khualzin sung a kemcing dingin a naseemte tungah ap hi. Hong ciahkik ciangin a naseemte khatciat’ vaipuak teng enkikin a kilawm bangin thaman pia a, hih bangin ci hi:​​ “Pha hi, a citak naseem hoih na hihi. Na a tawmno ah na citak khinzo hi; na a tampite ah thunei dingin kong koih ding hi. Hong pai inla na topa tawh hong lungdam khawm in.”10​​ 

 

Leitung na nuntakna a bei hun ciangin na nasepnate ki-enkik ding a, nang tunga Pasian’ hong apsa van le nate na zat na zeekzia tungtawnin thaman hong kipia ding hi. Cihnopna ah nisim innsung nasep ahi phial zongin, na sep na bawl khempeuh in tawntung hun tawh kipawl khiatna nei hi. Na khempeuh van ki-ap danin na zat na zeek leh tawntung hun sungah thaman nam thum ngah dingin Pasian in kamciam hong pia hi. Khatna ah, Pasian’ theihpihna leh kipsakna na ngah ding hi:​​ “Pha hi, na nasep hoih hi!”​​ A zom ah za khanna na ngah ding a, tawntung hun aading vaipuak lianzaw na ngah ding hi:​​ “Na a tampite ah thunei dingin kong koih ding hi.”​​ Tua ciangin lungdamna tawh hong kipahtawi ding hi:​​ “Hong pai inla na topa tawh hong lungdam khawm in.”​​ 

 

Mi tampi mah in sum pen Pasian’ sittelna khat leh van ki-ap khat ahilam theitel lo uhhi. Pasian in amah i muan ding hong hilhnop manin hauhna zang thei a, mi tampite aadingin sum pen sittelna lianpen hi pah hi. Bangzah ciang muanhuai cih hong sittel nadingin Pasian in i sum zatzia hong encik hi. Lai Siangtho in,​​ “Leitung hauhna thu ah muanhuai kei lecin vantung hauhna taktak thu ah kua in nang hong muang ding hiam?”11​​ ci hi.​​ 

 

Hih pen a thupi mahmah thumaan thutak khat hi. Ka sum zatzia leh ka kha​​ nuntakna kikal ah kizopna om pah ahihlam Pasian in hong gen hi. Kha thuphate​​ (hauhna taktak)​​ thu ah Pasian in bangzah ciang muanhuai hong sa ding cih thu pen ka sum​​ (leitung hauhna)​​ zatzia tungtawnin kikhentat hi. Thu khat kong dong nuam hi:​​ “Na sum na zat na zeekzia in na nuntakna sungah Pasian, hong lut theih nawnloh nadingin a khaktan kha hiam? Kha thupha hauhna ah muan theihin na om ding hiam?”​​ 

 

Jesuh in,​​ “Tampi a ngah mite khatciat kiangpan tampi kikal ding hi; tampi a ki-ap mipa kiangpan ahihleh a tamzaw tham kingen ding hi”12​​ ci hi. Nuntakna pen sittelna leh van ki-apna hi a, Pasian in hong tam piak seemseem nakleh vaipuak a zo seemseem dingin zong hong tam lam-et pah hi.

 

 

 

 

 

 

 

NI NGANI

KA NGIMNA TAWH KIPAWL LUNGNGAIHNA

 

Lungngaih Ding Thu:​​ Nuntakna pen sittelna leh van ki-apna hi.

 

Phawk ding Khawkneu:​​ “Vai neute ah na cihtak keileh vai liante ah

na citak kei ding hi.”​​  ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​​​ Luka 16:10a​​ (NLT)

 

Ngaihsut Ding Thudotna:​​ Pasian’ hong sittelna khat hi ci-a tu-a

ka theihtel, nungdeuh-a kei tunga thupiang, bang a om hiam?

Kei kianga Pasian’ hong ap vai lianpente bang teng ahi hiam?

 

 

 

Source :

Laibu Min :​​ Ngimna' Tawsawn Nuntakna​​ (The Purpose-Driven Life)

Laigelh : ​​​​ Rick Warren

Lailet :​​ PLMangno (Power Translation Service) raymang@gmail.com

Laibu bawl kum :​​ 2006

 

Laisim Mimalkim tungah Zotna :

Hih laibu pen ni 40 sung sim ding ahih manin nikhat in khatta(nikhat aita)​​ Laibu Saal website​​ (www.zomielibrary.com)​​ pan hong suah toto ding hi ung…

 

Hih laibu, abu ngiatin a deihte’n Lailet, laibu bawl​​ Sia PLMangno' email :​​ raymang@gmail.com​​ ah kidawp thei hi.

Share post:

spot_imgspot_img

Popular

More like this
Related