"Lau kei in; Um lel in" (Luke 8:50)
Agelh~Zam Khat Kham
Mihingte' lungsim lam a sin psychologist kicite in mihingte' "emotion" lakah "launa" sanga siatna a piangsak zaw om lo hi, ci-in gen uh hi. Khat bang in: "There is no more destructive emotion than fear" ci ngiat hi. Launa (fear) in mi khat' nuntakna ah siatna tampi piangsak thei hi.
"Launa" pen mawhna leh siatna gamtat loh nadingin kidalna khat-in kizang thei hi. Tua nangawn zong "sep" taktak ding lau-a "ngaihsutna" sung ah mawhna bawlna-in kizang thei hi, ci-in lungsim lam pilna neite in gen uh hi. Pasian' thu tawh saikaak lehang, i ngaihsut khempeuh hong thei Pasian' mai ah (Ezekiel 11:5) gamtatna bek mawhna hi lo-a i lungsima i ngaihsutte zong mawhna ahihna i phawk dingin hoih hi. "Lau" man bekin gamta ngam lo-in, lungsim ah mawhna ngaihsunsun cih zong om thei hi. Mawhna mah hi. Tuate zong i hahsiang ding thupi hi.
Launa koi pana kipan ahi hiam? Mawhna pana kipan ahi hi. Mi masa Adam leh Eve in mawhna a bawl ma-un launa cih bang thei lo uh a, "zumna," "kisuanna" cih bang zong thei lo uh hi. "A guaktangin om uh a, a mai uh zum lo hi" (Piancilna 2:25). Piancilna 3:10 tawh kilamdang mahmah hi. Tua lai ah, mawhna a bawl khit uh ciangin Adam in "Huan sung ah na gin ka za a ka guaktangin om ka hih manin ka lau hi; tua hangin ka bu hi" ci hi.
Mihingte' tungah Topa' vantungmi a kilat simin "lau" den uh hi. Mawhna hang hi. Tua hang mah-in vantungmi in tuucingte' kiang ah: "Lau kei un, tuni-in David khuapi ah Khazih Topa ahi hong Honpa in note' adingin a suak zo hi" na ci hi (Luke 2:11). Christmas i cih Pasian' Tapa mihinga hong suahna hi a, mawhna hanga "launa" khempeuh a hemkhia dinga hong paina ahi hi. Tua "launa" kicite' lakah "sih ding launa hanga khantawn saltaang" mite a hotkhiatna zong kihel hi. (Hebrews 2:15). Zeisu Khazih hangin piangthakte in sih ding nangawn kikihta nawn lo thei hi.
Hih Luke 8:50 ah synagogue kici Jew-te kikhopna ukpa' tanu khat neih sun si dingin a ci na hi. I Topa' kiang pai-in a tanu a damsak nadingin huhna ngen hi. I Topa in mang pah a a inn lam uh zuanin pai uh hi. Lam kal-ah kum 12 sung siluang natna a nei numei khat in i Topa' puanmong upna tawh lawngin damna ngah a, tua lai ah a khawl sungun numeino na si ta hi. A inn panin kamtaite in "Na tanu si khin ta, Siapa gimsak nawn dah in" ci-in thu va puak uh hi. A lungsim khempeuh bei lian ding hi. A lawpna khempeuh beimang ding hi. Hih thu mah a kigenna Mark 5:36 ah "Zeisu in za kha" (Jesus overheard it) ci sezen hi. Ama' tunga kigen ahih loh hangin a zak dingte i Topa in za lel hi. "Lau kei in" ci hi. A tanu a sisa thokiksakin damsak hi.
"Lau kei in" cih thupiak pen "um in" cih thupiak tawh ton khawm hi. Upna lo-in launa veng lo ding hi. I nuntakna ah i "lau" ciangin "upna" i kisam hi. Pasian upna leh muanna bek in tua "launa" hawlkhia-in beisak bek ding hi. Psychologist-te in hih thu thei lo uh hi. Pasian i muanna leh Pasian bek in i launate beisak hi. Eite' zato mangpipa Zeisu in "lau kei in" hong cih leh lau nading thu om lo hi. Amah sanga lian zaw, amah sanga vanglian zaw om lo hi. "Launa" i cih "upna" tawh kilehbulh a, upna tawh kipawl thei lo hi. I up leh lau lo-in i lau leh a um lo i hi hi. "Fear not; believe only." #

