Zomite kithu tuah loh dan!!
Agelh~ Khansuan T. Guite
Numei naupang, a neu a lian, mipil misiam leh mi tampi takin i minam sungah i kisap pen kithu tuahna, thu khat a luangkhawm a, lawngkhat a ginkhop ding akisap lam i theih tek hi. Theihna ciang bek zong hilo in, a kigengen leh lai tawh kigelh zong sim zawhloh ding zah in tam khin zo hi. Ahih hangin ahun hong tun tak teh, a gengen mite leh a gelhgelh mite a kipan mah in mipi huam a, a vaihawmna makaite gelna pan thutang pek in hong ding khia zel uhhi.
Ki thu tuahna ding pen a thu in sai hi i ci kha ding hi. Man lua! Biakna thu ah i upna kibat pih loh mite tawh kithu tuak thei kei mah ni. A diakin biakna leh upna ki banglo mite tawh lawm kikholh bangin kikholh ding a phatmawh loh hangin kithu tuak a vaihawm khop ding hi theilo hi. I uploh pi pen biakpih ding cih pen ahi theilo thu ahi hi. Beh le phung thu ah thu khat in luangkhawm thei kei mah ni. I beh le phung kibang khinlo ahih manin. I tawndan, i zia le tong zong kibang khinlo hi. Beh sungah innluah zaa pen U zaw in a ngah pawlkhat om a, nau zaw in inn a luah beh pawl khat zong om hi. Hih bang thute ah mi khempeuh tawh kibang in thu khat in luangkhawm ding cih pen a baihlo thu mah ahi hi. Gamleivai (politics) vai ah mimal khat leh khat sandan (principles/ policy) kibanglo ahih manin party tuamtuam om a, a mau a tek man kisa ahih manin thu khat in luangkhawm theilo hi. Thu khat a luangkhawm ding zong ut masa lo uhhi.
Ahih leh bang thu tawh ki thutuak in, thukhat in luangkhawm nawn mawk ding. Dotna hoih khat hi. Mihing khempeuh pen leitung ci le sa tawh ahih manin kibatna atam zaw om hi. Mi khempeuh in an leh tui lo tawh nungta theilo hi. Tenna ding inn le lo ki samtek hi. Mi khempeuh in ci na thei in a tawpna ah si thei tek hi hang. A mimal in khat le khat duh kibanglo, deih kibanglo hi ta se mah leh mi khempeuh in ci le sa mah tawh kithuah hi cih bel nialna ding om lo hi. Vantung pan ni sa leh guah tui pen mi khempeuh in a kibangin ngah kim tek hi hang. I kibatna tampite tawh kisai in vai thupi i tuahkhak ciangin tua thute pansan in kithu tuah ding thupi hi.
Tua bang hina pi, minam bup vai leh tangpi tawh kisai thute ah mi pawlkhat (ki thutuah ding a gengen mite pen tak in) mipi kipawlnate vaihawmna sangin mimal leh pawltuam sat nuam hamtang ki om se mawk hi. Zogam leh Zomite in vai thupi tak a tuak khat ciangin mi tawh kithu dot utlo in, a mau pawl/bawng khat in sem tuam nuam sese hi. Zogam huhna ding vai, Zomite panpihna ding khat om leh minam bup huam zaw deuh a kipawlna om kimlai, tua kipawlna te nasepna ah kihel sangin a mau pawl in tuamsep sese ut uhhi. (Tua banga sepna hangin tua bang huhna ding a vaihawm kipawlnate a ell gige a hihna uh thei kha lo mawk uhhi).
Minam leh gam a ding nasep hi ven, haksatna thuak mite huhna ding thu ah i huh theihna pan in mapang tek hi leng hoih zaw lo maw, na ci kha ngel ding hi. Tua zong a khialhna om tuanlo tawh kibang mah hi. Huh loh sangin sum pek khat, pek nih tawh huhna pen hoih zaw mah hi. Ahih hangin tua bangin nasep a semte tawh kipawl khawm lel in huhna pia leng hoih zaw pek lai ding hi. Tua vai a ding a mapanna a nei kipawlna a om nak leh kipawlna dang min or mimal min tawh va kipiak sese kul nawn se hiam?
Minam khat i ki thutuahna or kithu tuahlohna pen vai thupi a hong tun ciang bek in ki mu thei hi. (Hong it taktak te pen haksat hun ciang bek in kitel thei pan hi.) Haksat hun na ngawn a, kithu tuaklo minam ihih lai manin minam sungah kithu tuah ding pen kammal tawh kigen bek mah hi lai phot hi. Haksat hun a kithu tuaklo mite pen nopsakna, hauhsakna hun ah ki-elna le hazatna tawh kidim ding ahih manin thu khat in luang khawm zo nailo ding hi.
(Zogam ah khuahun siatna hangin tui tamlua a Zomite haksatna huhna don zia tung tawn pan ka muhzia ahi hi.)

