Lam Ong Hilh In, Tung Pasian Aw (Guide Me, O Thou Great Jehovah). Agelh~Zam Khat Kham

Date:

Lam Ong Hilh In, Tung Pasian Aw

(Guide Me, O Thou Great Jehovah)

(Late 31:3)

Agelh~Zam Khat Kham

William Williams (1717-1791)                                                 John Hughes (1873-1932)

English Translation-Peter Williams (1722-1796)                                    

            Leitung minam tuamtuamte’ lakah Welsh minamte lasak a ukpen khat-in kiciamteh hi. Druids-te’ huna kipan in Wales gam pen lasa gam hi den mai hi.​​ (“Druids” i cih Celtic Britain leh Gaul gama laithei phungzite hi a, van-a ni leh pasian tuamtuam bia uh a, tawsaw kung bang a siangtho-a a ngaihsut uh ahi hi. Hih mite’ thu kitam theih lua lo a, Roman laigelhsiam Pliny leh Caesar-te’ genna tungtawna kithei zahzah theih hi mai hi. Gaul gama Druids-te Romante in phiatsiang uh a, Britain gamah bel Christian upna a tun ciangin damdamin bei hi. ZKK).​​ Tuni dongin Llangollen ah International Eisteddfodd​​ (lasak pawi)​​ bawl den uh hi. Hih la mahmah zong tua banga la ukna pana hong piangkhia ahi hi.

            18th century bul lam pawl-in Howell Harris kici Welsh mite thuhilhsia khat in a thuhilhna leh mipi lasakna tawh Wales gam buppi khanglosak hi. England gamah zong Wesley-te unau leh George Whitefield in tua bang kha khanlawhna leh thuhilhna nei uh hi. Harris’ thuhilhna tungtawna kikhel mi khat om a, William Williams kici hi. Harris’ thuhilhna a zak ma-in siavuan sin nuama kithawithawi hi a, ahi zongin Harris’ thuhilhna a zak ciangin Pasian’ nasem dingin kipumpiak lian hi. Anglican pawlpi sungah pawlpi nih kemin pastor sem man sam-a, ahi zongin pawlpi khat bek-a omcip nuamsa lo-in, a nasepna ding mun Wales gambup hi, ci-in ciamteh-a, sakol tung tuangsa-in tai 100,000 val khualzinin amau’ pau-in lungdamna thu genin, a la mahmah-in sa hi. Haksatna tampi a thuak hangin​​ “sweet singer of Wales”​​ kici a, ki-it mahmah hi. Wales gambup ah thugensiampa ci-in kithei-a, ahih hangin a lasakte in mipi zozaw hi. La dawng 800 bang phuaka, Welsh kam ngena a phuah ahi hi. Hymn tawh kisai thu thei mahmah khat in,​​ “Wales gama William Williams pen England gama Isaac Watts bang ahi hi”​​ ci-in gen​​ ngei hi. A la phuahte Mangkamin kiteikhia mel lo a, kitam theih lo hi. Hih la pianbek hi mai hi.

            Hih la​​ “Lam Ong Hilh In, Tung Pasian Aw”​​ bel Williams in England gam Bristol ah 1745 kuma a khet labu sungah kihel hi. A kikhet cilna ah gual gukta a pha taang 5 hi a,​​ “Strength to Pass Through the Wilderness”​​ kici hi. 1771 kumin Peter Williams in labu khat khena, Williams’ phuah la taang1,3,5 teng Mangkamin letkhia hi. A kumkik ciangin William Wiliams ahi kei leh a tapa John in Peter William’ teisa taang khatna zangin taang thumna leh taang linate letkhia leuleu a, taang lina a thak-in phuakpha hi. Tuhun ciangin taang thum bek kisa denzaw hi.

            Laisiangtho bulphuh a kiphuak ahi hi. Thu ummite i nuntakna leh i khualzinna pen Israel mite ciamsa gam zuana kum 40 sung a khualzinna uh tawh na tehkaak hi.​​ “Van khomun,” “liimlang tuinaak,” “Meiilum kai leh mei khuampi,” “Jordan gunpi gei,” “Gal-a Canaan”​​ cihte Laisiangtho sunga kammalte vive ahi hi.

            Hih la tawh kituak ding la-aw 1907 kumin John Hughes in a phuah ahi hi. Amah Welsh minam mah hi a, Sunday marches, anthems leh hymn aw tampi a phuakpa ahi hi. Hih la-aw bel Wales gam Capel Rhondda, Pontypridd ah kumsima kibawl Baptist Cymnfa Ganu​​ (lasak pawi)​​ adinga kiphuak ahi hi. Laidal-in kihawmkhia hi. Hih lamal leh hih la-aw kithuahkhawm pen Wales gamah tuni donga kideihpen khat hi lai hi. Leitunga kampau nam 75 val-in kiletkhia khin hi, kici hi.

 

Share post:

spot_imgspot_img

Popular

More like this
Related