PATE’ THUPI’ ZIA. (Rev. Job Nang Khaw Thawng D.D)

Date:

PATE’ THUPI’ ZIA

(Rev. Job Nang Khaw Thawng D.D)

 

Thumasa:​​ 

 

2004 kumin ZCLS in pate thupi’zia, pahtawihuai zia laigelh kidemna nei a, khatna pan thumna dong Pa Zam Khan Thang (AMC) in letsong sikin pia hi. A khatna ka ngahna lai enpha in khiamin kong gelh kik hi.​​ 

 

  • Pa cih kammal khiatna​​ 

 

PA cih kammal khiatna pen a kipatna, apiangsakpa, a bulpi, amakai, alutang, alianpen, thuneipen cihna hi. Malakhi 2:10 ah,​​ “Eite khempeuh in eite a hong piangsak Pasian ahi PA khat bek nei hilo i hi hiam?”​​ ci hi. Pasian pen hong piangsak, hong nei, a lianpen ahih manin, i PA ahi hi. Aramic kamin PA cih pen​​ “Abba”​​ ci uh a, a piangsak, a suakkhiasak bek mah Abba ci uh hi. Pano papite hilo Pa taktak cihna hi.​​ 

 

2. Pate’ thupit’zia​​ 

 

  • Pasian pen​​ “Vantunga om kote Pa aw”​​ i ci hi. Pasian pen numei hilo pasal ahih man a Pa a ci i hi kei hi. Pasian pen kha hi-in numei pasal hihna neilo hi. Hong piangsakpa, hong neipa, a vanglianpen ahih manin Pa a ci ihi hi. Thungen in Topa i cih ciang to ahihna leh Pa ahihna a pulak ihi hi. Pasian zong Pa cimawk ihih manin Pa cih kammal leh a dinmun thupi hi.​​ 

 

  • Nupa nuntakna ah nu lah thupi, pa zong thupi napi, Zomi nupa kikhen leh tateng pasalten ngah hi. Pa i piansak, Pa i neihsa hi, cihna hi mawk a, a nu zong a leisa ahih man hi. A neipa a piangsakpa ahihna kilang hi.​​ 

 

  • Paul in Efesa 5:22-24 sungah,​​ “Pawlpi lutang in Khris, numei lutang in pasal​​ ci hi. Lutang cih pen a sangpen, a lianpen, makai, thuneipen cihna mah hi. Kuama tuh theihloh suan theih loh zaa leh dinmun hi. Thuneihna sangin tavuan neihna lian zaw hi.​​ 

 

  • Adam leh Eve te nupa lakah, Eve mawh masa, khial masa napi, Lai Siangtho in Adam​​ mawhna in ciamteh hi. Lai Siangtho siamten Adam pen innkuan lutang, makai, ahih manin Eve mawhna Adam mawhna in kiciamteh hi, ci hi.​​ 

 

  • Zo paunak in Pate thupi’na hong lak hi. Nupi gilkial anbeel keek, papi gilkial loma keek; nupi gilkial in annek khat, huan khat, gilvah pak nading geel a, papi gilkial in kumkhat khom ding geel cihna hi. Numei hangsan singkhuah do, pasal hangsan saliang kai,… cih nengte inzong papite thupina hong lak hi.​​ 

 

3. Pate zahtak ding​​ 

 

  • Kawlten nu leh pa a zahtakna uh annek ciang meh sikkeu khat suah masakna, pate mai ah tutcilna, pate nasep maban zop suakna cihte tawh lak hi.​​ 

 

  • Kala naupangten zingsang sim sang akah ding uh ciang kithawi sitsetsa in nu leh pa’ khe nam uh a, sangtuah ciang zong nam kik uh hi.​​ 

 

  • Tanglai Zomite nu leh pa zahtak na siam mahmah uh a, zunek sanekna ah zulim salim na pia masa uh hi. Sagawhna ah a sin a lung teng khuasung piteek puteek teng simin na tankim uh hi. Ak gawhna ah akgilzial leh aklu pate pia uh hi. Sin leh lung a neilo kawkai bal nekna ah a gol tata, a limci tata nute pate nesak in naupangten a ke lamsang ne uh hi. Pu’ kha, pa’ kha (pusha, pasha) bia in kumsim dawithoih uh hi.​​ “Nu leh pa awi a nahlawh peek”​​ cih paunak hoih nei uh hi.​​ 

 

Lai Siangtho i et ciang Thuciam Lui Pai 20:12; 21:15, 17, 18 leh Thuciam Thak Efesa 6:1-3; Kol 3:20 te ah nu leh pa zahtak ding pen sawlna, thupiak, man loh theihloh, zuih loh theihloh dingin gen hi. A zuite thaman in nuntak khansauna leh nopsakna hi pah a, a zuilote thaman in thahna, sihna hipah hi. Moses thukham 10 i et ciangin 1-4 pen Pasian leh mihing kizopna hi a, 5-10 pen mihing leh mihing kizopna hi. Mihing leh mihing kizopna a masapen in nu leh pa zahtak ding hi a, thaman tawh kizom pahin a dang thaman tawh a kizom thukham omlo hi.​​ 

 

Topa Jesuh in zong Thuciam Lui genna kipsakin Thuciam Thak ah na pulak kik a,​​ (Matt 15:4; Mark 7:9)​​ thupha leh danthuakna ding tawh na pulak khawm hi.​​ 

 

4. Pa zahtak lote thuakna​​ 

 

Paikhiatna 21:17 leh Thuhilhkikna 21:18-21​​ sungah a nu a pa thu a manglote kithat ding, suang tawh kideng lum ding, a nu a pa a sat khate kithat ding hi, ci-in Moses thukham sungah khauhtakin na om hi. Thuciam Lui Paunak sung bekbek ah zong,​​ Pau 19:26​​ ah a pa nawt gawpin a nu a notkhia ta in lungkhamna leh maizumna a piangsak ta hi.​​ Pau 20:20​​ ah, na nu leh na pa na samsiat leh khuamial sunga meivak kisumit na bang ding hi.​​ Pau 30:17​​ ah, a pa simmawhin a nu a samsiamipa va-ak in a mittang khelkhiatsak ding a, musanete in a sa ne ding uh hi, ci hi. Tua banah,​​ 

 

  • Tate sangin pate piang masa zaw a, pate tungtawnin tate piang ahih manin, tate simmawh theih, bawlsiat theih ding hilo hi. Pate mawh mahmah khial mahmah zaw taleh Pasian in tate sangin pate mah gum zaw panpih zaw veve hi. Noah zukham manin a zahmawh sel zolo a, a selsak Shem leh Jafeth thupha pia in, mu masa napi a awlmawh lo Ham samsia hi.​​ (Pian 9:21-27)​​ 

 

  • A pa simmawhin a thahsawm Absalom Pasian in sihsia in a sihsak banah a tapate thum zong khansihin inn mong sak hi. A mawh zelzel apa David gumzaw veve hi.​​ (2Sam 13:23-37).​​ 

 

  • A pa thu mang nuamlo a inn leh lo nusia in a taimang tapa taimangpa zong, kisikin inn a tun teh,​​ “Pa aw, nang leh Pasian maiah ka khial hi. Na ta cih dingin zong ka kilawm kei hi,”​​ ci hi. A pa leh Pasian kizakimsak hi. Apa’ tunga khialhna Pasian’ tunga khialhna in ngaihsun hi. A pa maisak leh Pasian’ maisakna kibangsak hi.​​ (Luka 15:18-20).​​ A pa a taisan hang a pa kiang tungkik veve hi.​​ 

 

5. Tuhun pate pahtawi zia ding​​ 

 

  • Isaac in apa Abraham’ thu Moriah mual a sih ding ciang dong mangin, Jefthah tanu in a pa’ thu a sih ciang dong a man bangin, Pate thu man’na tawh itna lakin pahtawi ni.​​ 

 

  • Jakob ta Josef unau 12 lakah 11 na hi-in, upen hi hetlo napi a pa leh a sanggam teng vaakin Egypt gam Goshen munah a teenpih bangin, ei zong innluah hi keng, upen hikeng cise loin unau teng kikum khawmin nekledawn vaakna, silhleten guatna tawh itna lakin pahtawi ni.​​ 

 

  • Pate innkuan lutang ahih bangin innsung thu, behlephung thu, zingvai nitakvai pate​​ mah dongin man zawh ding hanciam ni. Amau tawh omkhop, annekkhop maizum lak kei ni.​​ 

 

  • Pate min tawh thupha tuamtuam a bawl om hi. Foundation a nei, biakinn a lam, Hall a lam, letsong a hawm zel om hi. Tuate zong a hoihna phawkin hanciam ni.​​ 

 

  • William Jacson Smart i tanu Mrs Dodd i phuat Pate Ni simin Biakinn ah pate a phawk bek hiloin, nisimin eimau inn ah, ankuang ah, lupna ah, anbuk ah, innpi sungah pate a phawk den hi ni.

Share post:

spot_imgspot_img

Popular

More like this
Related