TEDIM KAM KI ZA NA LAI(The Chin Hills News)JUN KHA 1920

Date:

TEDIM KAM KI ZA NA LAI

JUN KHA 1920

The Chin Hills News

Bu 1           ​​ ​​ ​​​​ Shil Shim Na 9​​ 

KAM KI ZA NA

 

Shivue in Khalkha uk shunga Shia khat kawi ding in dangka a pia hi. Tua Shia pa a cial na ding in Sang Mang Pa, Shia Aung Due, Shia Cia le Shia Lun a ki​​ tel u hi.​​ Tua vai hawm te in Khalkha a San Ling a cial hi. San Ling in Tapidaw a shuak nung​​ ciang kum sawm val pha jo hi. Khalkha Khua lai a shin khit ciang in Zangvun khua kum thum mang kang lai a shin kik hi. Tua nung ciang in Soza na a sem hi. Tu in Pashian na a sem ding hi.

 

Khua Sak Shia pi pa Cia Baw a cia shuk khit ciang in a dang shia pa a man lang in ​​ i​​ mu​​ jo lo hi. A hi hang in tu kha Khajen shia khat a hong pai to ding hi. Baten khua mi Caw Kin a hi a Shia Aung Due lawm pa ahi hi.

 

Tu​​ kum Tezan Khua a lai shin sang in a kibawl ding hi. Tezan naupang te in lai shin​​ ding ni Khuasak a pai nuamlo u a hi ciang in aman khua a sang in khat a de u hi. Khuasak pa khat a min Thuk Kam in lai hil pa a hi ding hi.

 

Khup Tang in lai a shin kik ding hi. Tawng Pi La khua a ama​​ za​​ lai pa Tun Ngin ki kawi ding hi.​​ Thang Nuai khua mihing te in lai hil sang in a ngen jo u hi. A hi hang in tu kum in ki pia lo ding hi.

 

Mawlamain khua a khut shiam hil sang in khat lam ding in Soza te le Sang Mang te a vai​​ hawm u hi. Tua sang in shung​​ a khut shiam a tuam a tuam a hil ding hi.

Mang Kang pa khat in van a leng the thembaw shunga Angalik gam pan Awsatelia gam ni sawm ni le ni guk a tung hi.

 

Akshi lian tung a mihing te a awm u mi kim khat a um u hi. Tua a hi ciang in a nai pen akshi lai a khan a​​ ding in miak pi le miak pi tang a tuam bawl​​ na ding in mang kang te a lung ngai​​ u hi.

 

Mat Kha le Epi Kha in Sagai Menji in Kham Tung a a jin hi. Tedim khua a tung lo hang in Phalam khua, Khalkha Khua, Lotaw khua a pai hi. Phalam khua a pawi khat a bawl hi.​​ Kham Tung hau sa pi a vek pi in Phalam khua a a pai u hi. Tua Menji pa in a ma sa pen Kham Tung mang pi pa a hi.

 

Sang Mang Nu in a khua a tung jo hi. A hi hang in a tung ma in a​​ mi a shi hi. Tha khat in Kham Tung khua a pai kik nawn lo ding hi.

 

 

__________________

TUI KHUK THU

Nivua​​ mi a ki ci in: Gua tui dawi e​​ a-ding tui hong pia hi. A hi zong ina ama in khat​​ ve​​ ve a he hi. Ama a-ding lung dam na bang khat​​ i​​ pia mateng e a-ding tui hong pia ke hi, a ci u hi. Sang Mang pa​​ a gen​​ na pan ina: Van tung a awm ema​​ i​​ Topa Pashian in e a-ding tui hong pia hi. Ete Pashian ina le nuai pan ina tui hong pia ding hong pia lo ding​​ i​​ the​​ nang ina a thuk ma ma tui khuk khat​​ i​​ to ding hi,​​ i​​ ci ciang a tek hau sa pa Namaki in: Aw Topa gua tui ina van tung pan in hong khia jo bek hi, a ci hi.

 

Sang mang pa ina Topa Pashian he pi na in a man ma ma mun khat tui khuk a to na ding thu nget khit ciang in sem pek khat taw tu khat taw tui phel khat taw tawi in a to hi. Tui phel thum a lua khia mi in nga shia thak khat ken kong pia ding hi, ama ci mateng in kua ma hong hu nuam lo hi.

 

Tua bang a ci khit ciang in​​ mi te in tua tui khuk shung a vek pi in a kum nuam u hi. Tua tui khuk in a thuk sem sem hang in a tui​​ a pu shuak ke hi. Pu tek hau​​ sa​​ pa a gen na pan in: Tui in cik ma hun​​ in a​​ le shung pan in​​ hong pu shuak lo hi. Ke mihing te​​ in nang hong hu nawn​​ ke ding hi, a ci hi. A hi zong ina Sang Mang Pa in a khawl lo hi.

 

Ni khat ni ina tua le to na khuk shung a kawt hi. Jing sang khua vak tung ina Sang Mang Pa in bel khat taw tui khuk shung a tum hi. Ama in neu bek a to ciang in a vawt ma ma a shiang tho ma ma tui tha khat ma a shuak khia hi. Tua tui khuk shung pan in a​​ ama in Topa Pashian a min a phat hi.

 

Tua khit ciang bel a dim khit ciang hong pu shuak khia a Topa Pashian in tui a pia na thu mi khempeu a lak hi. A ma sa in amau in tua tui a ne ngam ke u hi. A hi zong ina a nung ciang in hau sa pa in​​ a ciam hi. Tui in a man tak in gua tui hi, ci in a ki ko sa’n a gen hi. Ete dawi khat bek in hi bang ina ete hong he pi nai ke hi. Topa Pashian na sep in a​​ lam dang ma ma hi, a ci hi.

________________

 

KI SHIK NA THU

Mate Lai Shiang Tho 3:7-12. Pajise te le Zeduke te in tui ki​​ phum ding a hong pai Johang in a mu ciang in: No ngan shuan te aw, a​​ hong tung dek tak he na a na shuak ta​​ na ding u kua’n ​​ hong hil hiam. Ki shik na taw a ki lawm ga na​​ ga un. Abiahan in ko pa hi, ci in na lung shim shung u a na lung ngai ke un. Pashian in hi shuang te zong Abiahan ta te a piang sak the hi, ke’n a man tak pi ka ci hi. Shing bul kianga he kawi sa a awm hi. Ga a hawl a ga lo kung khempeu in phuk ding a me shung a khul ding hi. Ke in na ki shik u ciang in tui shung a kong phum hi. Ka nung a hong pai in ke sang in a lian zaw hi. Ama khe dap tawi ding in​​ zong ka ki lawm ke hi. Ama in Kha Shiang Tho le me shung a hong phum ding hi. Ama khut shung a law pi​​ tawi a bu phual a zap shiang khit ciang in a bu​​ te bem shung a kawi a a shi​​ te mit ngei lo me shung a khul ding hi, ci in Johang in a gen hi.

 

U te​​ nau te aw ni dang lai in hi lai bang awm lo. Thu ki za sak nang haksa ma ma hi. Tu in a awm the a hi ciang in lung dam huai ma ma hi. Tua tham lo me shung​​ i​​ tung ding kim lai van tung khua​​ i​​ tung the nang thu​​ i​​ za nang Pashian in hong piang sak a hi ciang in Pashian min phat huai tham lo in​​ i​​ to te sang mang te​​ i​​ shia te it huai ma ma hi. Van tung khua​​ i​​ tung the sem sem na ding in han shua na tawm kong gel ding hi. Pajise te le Zaduke te​​ tui​​ phum ding a hong pai Johang in a mu ciang in: Lawm gul gi lo ta te aw hong tung dek tak dan pi shung a na tai shuak na ding u kua’n no thu hong hil hiam, a ci hi. Tua​​ thu in ete zong ni dang lai in dawi bia​​ i​​ hi dawi mihing​​ i​​ hi,​​ ciang in dawi in mi pha lo a gi​​ lo bel khat hi a e zong gul gi lo ta te ma​​ i​​ hi hi. A hi hangin​​ Pashian in hong he pi a a dan pi sung a​​ i​​ shuak ta​​ na​​ ding thu hong za sak a ki shik na tang ding in tui a​​ i​​ ki phum​​ hi. Tapidaw​​ i​​ shuak jo hi. A hi hang in: Ki shik na taw ki tuak in gam ta un, a ci hi. Ki shik na in gam ta​​ na a pha lo Lawki nge na khempeu pai khia na lo a hi hi. Pashian gup​​ na​​ i​​ de ma in maw na​​ i​​ ne thu. Tua maw na hang in kema in thu tan ka thuak kha ding hi,​​ ci a ngai shut phawt ding hi. Gam ta khial na maw na hang a da a: Kha khial ko hi, ci bek lo a. Kema​​ Pashian tung a ka maw jo hi, ci in tua maw na khial na Pashian de lo khempeu ka pai khia ding hi ka hi nawn ke ding hi, ci​​ teng shim in ki shik na tak tak a hi hi.

 

Johang in: Note in Abiahan ka pa u hi ci lung ngai ke un. Topa Pashian in shuang tum tak a Abiahan ta te tampi piang sak the hi, a ci hi. Tua te in Abiahan ta ka hi a ci in Abiahan Pashian thu um a min thang bel khat hi a a ki shial na u a hi. Tua ma bang in kema Tapidaw​​ ka hi hi. Tui shung a ka​​ ki phum jo hi, ci a tui shung a​​ ki phum​​ bek pau​​ lam a Tapidaw ka hi ci ngam na awm nai lo hi. Tui shung a​​ ki phum​​ a ki shik na taw​​ ki tuak Topa Pashian thu khempeu pha tak a​​ i​​ jui jo ke le​​ Lawki bang ma​​ i​​ hi ding hi.

 

A khut a law pi tawi​​ a a bu phual zap shiang ding a a tak sa teng bem shung a kawi ding hi a shi khempeu mit nge lo me shung a khul ding hi, a ci hi. Hi​​ thu​​ i​​ ngai shut ciang in Lawki te bek me shung a tung lo​​ ding a Tapidaw te na ngawn hong khen lai ding hi. Khema tui shung a ka ki​​ phum​​ hi, ni pi ni ka tang hi, ci a gam ta​​ na khel lo a Pashian thu kham tang lo a Pashian tak sang lo a a tung lam Tapidaw hi a a shung lam khel tak te in Topa Jeshu hong kum ni ciangin​​ bu​​ shi law pi a sap a a len khia ma bang in pai khia ding hi. Me khuk shung a tung ding hi. Tua hi ciang in Johang ci ma bang in Tapidaw tak tak​​ i​​ hi jo na ding in Pashian thu jui jo a Tapidaw te taw a ki tuak gam ta​​ na​​ jui jo nang ha kat ding hi. Tua hi te bu tak sa hi ding hang bem shung a kawi ding hi a ci bang in Pashian van tung in nuam shung a hong kawi ding hi.

Tun En

___________________

CI DAM NA LAM PI

Epi Kha pan in a ki be lap hi

Bang Hang Hui Thak Hui Hawi​​ i​​ Nga Jo Na Thu

 

Hui shiang tho nawp tuam na lian thu hong lak jo hi. I pum shung a​​ hi​​ zong in a ui a nin a muat shung a hi zong in a pai khia a ci na hong piang​​ na​​ te hui hawi te in a pai khia a hi ciang in ete​​ i​​ tha​​ i​​ ci dam​​ i​​ awm na ding in tampi hong hu hi. Tua a hi ciang in hui thak hui hawi​​ i​​ nga kha​​ na ding in a tawn tung​​ i​​ ha kat hi. Ete in shun ciang in in pan a tam ve pi​​ i​​ pai khia hang in zan​​ ciang in in shung a lum the a hi ciang​​ in in zan ciang in hui thak hui hawi​​ i​​ nga jo​​ na ding​​ i​​ sep ding a sam lai hi.

 

Hui nin sak na ding a hui a nin a muat​​ te in​​ i​​ kim nai​​ i​​ kawi ding a ki lawm ke hi. Hi​​ na​​ te​​ in mihing ta khat a shi sak lo​​ hang​​ in ci na na tampi a piang sak the hi. Gu pa te in man​​ lang a shi sak the hi. Gu tawm no ne kha leng pil lo na a piang sak the hi. Ci dam lo te in ci dam te sang in a​​ hui a man​​ lang in a ning sak the zaw hi. Tua ciang in ci dam lo te in ci dam​​ te sang in tampi hui hawi te a nga na ding a sam hi.

 

Pua lam hui thak hui hawi​​ i​​ nga jo hang bang in​​ i​​ pum pi shung zong a ki tuak a ki lawm a lut zaw na ding​​ i​​ bawl ding hi. Tui hup a hi zong in pan bel khat a hi zong in nak pi​​ mek cip ke leng tua​​ tui hup puan te in tui​​ tampi a hup ding hi. Tui hup mek cip sa in kawi leng a hup tui te​​ i​​ mek cip sa a awm ciang in tui tawm a awm ding hi. Mihing te tuap in tua bang ma a hi hi. Tuap in mek cip na tam ke le hui tam a nga the zaw hi. Tua bang a nga​​ jo le shi in zong a nga zaw ding a ki lawm a shiang​​ tho na a khang to jo ding hi. Lai​​ i​​ gel ciang in na​​ i​​ sep ciang in mihng te in kun in a gel ding a ki lawm ke hi. Tua bang​​ i​​ gel​​ i​​ sep le​​ i​​ tuap in a ki mek gawp bang a awm a hi ciang in​​ i​​ tuap shunga hui lut ding kham taw ki bang ahi hi. I pumpi a tang tak kawi in ci dam na ding thu a piang hi.

  __________________

TUI SHIANG THO THU

Tui De Na Thu

Gan hing a hi ke le lo pa, shing kung khempeu a-ding tui a awm hi. Tui awm ke le nam ni a shi khawm ding hi. Ete​​ i​​ pumpi tui tam zaw a​​ awm hi. Mi khat in tawi sawm li le tawi khat za in a gik le tua mi pa a pum sunga​​ tui tawi sawm thum le tawi khat za a awm hi. Hi bang a piang na ding thu tampi a awm hi. Ete in an ne te in a gil pi sung a ma sa bel​​ an tui bang a piang hi. Hi bang​​ na a ki mang an ne te in shi in piang a na a ki mang lo an ne te in a pai khia sak hi.​​ I​​ Pumpi a ci meng mun khempeu a dim​​ na ding in tua shi​​ te in ta gui gal te shung a a pai hi. Tui a​​ man khawp za ding awm le shi​​ te in khal a hi ciang in ta gui​​ na​​ te​​ a pai jo na ding thu a awm​​ ke hi. Ta gui no​​ te​​ in sam zang sang in tampi a neu​​ zaw hi.​​ Ete​​ tui​​ dawn te in​​ i​​ shi awm na shung a​​ i​​ pumpi mun khempeu a pai khawl kawi hi. Tui lim​​ ci ke le ci dam lo na ding a man tak pi a​​ hi.

 

Tui lim ci nawp tuam na he pi na in mihing tampi in tawm a the tek u hi.​​ I pai nge​​ lo na​​ gam a pai a ci a dam​​ ke le, tui ki khel gua ki khel hang ahi a ci u hi. A hi hang in pai khia lo in​​ i​​ awm na mun a tui lim ci lo ne kha leng mihing te ci dam lo​​ i​​ nga the ding hi. Tua hang in ci na na tampi hong​​ piang hi. Mihing te in hui shiang tho​​ i​​ de ma bang in tui shiang tho zong​​ i​​ de hi.

 

Shil​​ na nul na ci zong tui in a ki mang hi. Ete in​​ i​​ pum​​ i​​ khe tui taw i shil tek hi. Gua tui te in zong shing kung pawl te khempeu tui bua a le a hawi sak ma bang in le tung a a ki huai​​ na​​ te​​ i​​ zong le tung khempeu pai pi a a lam sak kawi kawi hi.

 

Laibu Saal / Zomi eLibrary

 

 

 

Share post:

spot_imgspot_img

Popular

More like this
Related